انعام سۈرىسى — ئايەت 83

1) لۇغەتتىكى ئىزاھات:

• حُجَّتُنَا: بىزنىڭ دەلىلىمىز، پاكىتىمىز.
• آتَيْنَاهَا: بىز ئۇنى ئاتا قىلدۇق، بەردۇق.
• نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ: بىز دەرىجىلەرنى كۆتۈرىمىز، مەرتىۋىلەرنى يۇقىرى كۆتۈرىمىز.
• حَكِيمٌ: ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى.
• عَلِيمٌ: ھەممە نەرسىنى بىلگۈچى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام قەۋمىگە ئوتتۇرىغان ھۆججەت ۋە دەلىل — يۇلتۇز، ئاي ۋە قۇياشقا چوقۇنغان قەۋمىگە قارىتىلغان مۇنازىرىسى — ئاللاھ تەرىپىدىن ئۇنىڭغا ئاتا قىلىنغان ھەقىقىي دەلىل ئىدى. ئاللاھ تائالا ئىبراھىمغا بۇ كۈچلۈك دەلىلنى ئىلھام قىلىپ، ئۇنىڭ ئارقىلىق قەۋمىنىڭ دەۋاسىنى بۇزۇپ تاشلىدى ۋە ئۇلارنىڭ ھۆججىتى ئاجىزلىشىپ، ھېچقانداق باھانە قالماي قالدى.

ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىلىرىنىڭ دەرىجىسىنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە يۇقىرى كۆتۈرىدۇ. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامغا بېرىلگەن بۇ ئۈستۈنلۈك ئۇنىڭ سەمىمىي ئىمانى، چوڭقۇر پىكىر قىلىشى ۋە ئاللاھقا بولغان تەۋەككۇلىنىڭ نەتىجىسى ئىدى. شۇڭا ھەر بىر مۇئمىن ئاللاھقا يېقىنلىشىش، ئىلىم ئۆگىنىش ۋە ھەقىقەتنى ئىزدەش ئارقىلىق ئۆز دەرىجىسىنى يۇقىرى كۆتۈرەلەيدۇ.

ئەي پەيغەمبەر، سېنىڭ رەببىڭ ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر — ھەر بىر ئىشنى ئۆز ئورنىغا قويىدۇ، بەندىلىرىنىڭ ئەھۋالىنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچىدۇر. ئۇ كىمنىڭ دەرىجىسىنى كۆتۈرۈشكە لايىق ئىكەنلىكىنى، كىمنىڭ بۇنىڭغا لايىق ئەمەسلىكىنى ئوبدان بىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەت ئۈچۈن تىرىشىش، ئىلىم ئىگىلەش ۋە سەمىمىي ئىمان بىلەن ئاللاھقا يۈزلىنىش ئىنساننىڭ دەرىجىسىنى ئۆستۈرىدۇ. ئاللاھ تائالا ھېكمەتلىك ۋە ھەممىنى بىلگۈچىدۇر، ئۇنىڭ بەرگەن ھەر بىر نەرسىسىدە چوڭقۇر ھېكمەت بار. كېلىڭلار، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىزىنى ئەگىشىپ، ھەقىقەتنى ئىزدەيلى ۋە ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ئەقىل-پاراسىتىنى توغرا ئىشلىتىپ، ئۇنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىش ئۈچۈن تىرىشايلى.