Ənam surəsi — Ayə 83

Kəlmələrin mənaları:

• Hüccət: dəlil, sübut, höccət.
• Nərfəu dərəcatin: dərəcələri yüksəldirik, məqamları ucaldırıq.
• Həkim: hikmət sahibi, hər işi yerində və mükəmməl edən.
• Əlim: hər şeyi bilən, elmi hər şeyi əhatə edən.

Təfsir:

Bu ayə, İbrahim əleyhissəlamın öz qövmünə qarşı işlətdiyi o möhtəşəm dəlili və sübutu bizə xatırladır. O, gecənin qaranlığında ulduzlara, aya və günəşə baxaraq, onların batmaqda olduğunu görüb, kainatı yaradan və idarə edən Allahın bu keçici və fanilərdən uzaq olduğunu, yalnız Onun ibadətə layiq olduğunu ən gözəl şəkildə sübut etmişdir. Bu, elə bir dəlildir ki, onun qarşısında heç bir məntiq dayana bilməz. Bu dəlil, Allahın İbrahimə bəxş etdiyi bir höccətdir ki, onunla qövmünün bütün şübhələrini və etirazlarını darmadağın etmişdir.

Allah bu ayədə buyurur ki, bu cür dəlilləri və haqqı anlamaq qabiliyyətini istədiyi bəndələrinə verir, onların dərəcələrini ucaldır. Bu, Allahın lütfüdür ki, onu istədiyi kimsəyə bəxş edir. Ey Peyğəmbər! Sənin Rəbbin hər işi hikmətlə edəndir, hər kəsi layiq olduğu yerə qoyandır. O, bütün bəndələrinin halını, niyyətlərini və qəlblərində olanları tamamilə biləndir.

Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: Həqiqət və dəlil hər zaman haqqın tərəfindədir. Biz də İbrahim kimi, ətrafımızdakı kainata nəzər salıb, Allahın varlığını və qüdrətini düşünməliyik. Elmi və dərrakəsi artan hər bir insan, Rəbbinə daha yaxın olar və Onun hökmünə daha çox təslim olar. Allahın hikməti sonsuzdur, elmi isə hər şeyi əhatə edir. Bizə düşən vəzifə, bu sonsuz elm və hikmət qarşısında təvazökar olmaq, Onun rəhbərliyinə tabe olmaq və haqqı qəbul etməkdir. Bu yolla biz də Allahın dərəcələrini ucaldacağı bəndələrdən ola bilərik.