Аль-Анам сүрөсү — Аят 88

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• ذَٰلِكَ — «ушул, ошол» дегенди билдирет; бул жерде алдынкы аяттарда айтылган туура жолго, ыйманга ишарат кылат.
• هُدَى اللَّهِ — «Аллахтын туура жол көрсөтүүсү», башкача айтканда Аллахтын ыйманга багыттоосу.
• يَهْدِي — «туура жолго салат, багыттайт».
• مَن يَشَاءُ — «Өзү каалаган адамды».
• حَبِطَ — «текке кетти, жок болду, жараксыз болуп калды».
• أَشْرَكُوا — «эгер алар Аллахка шерик кошсо».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарлардын жана аларга ээрчиген ыймандуу адамдардын туура жолдо болушу — Аллахтын Өзүнүн жалгыз ырайымы жана жардамы менен болгондугу айтылат. Аллах Өзү каалаган пендесин туура жолго салат, бул Анын өз эрки жана мээрими менен болот. Андан кийин Аллах мындай эскертүү берет: эгер ушул улуу даражадагы пайгамбарлар да Аллахка башканы шерик кылса, алардын бардык жакшы иштери текке кетип, эч кандай сооп болмок эмес. Бул аят Аллахка шерик кошуу (ширк) кандай гана чоң күнөө экенин жана ал кандай гана жакшы амалдарды болбосун жокко чыгараарын көрсөтөт. Пайгамбарлардын даражасы өтө бийик болгонуна карабастан, эгер алар ширк кылса, амалдары жараксыз болмок. Демек, кадимки адамдар үчүн бул эскертүү андан да күчтүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Туура жол — Аллахтын жалгыз ырайымы жана жардамы менен келет. Демек, ар дайым Аллахтан туура жол сурап, Ага жалбарынышыбыз керек.
• Ширк (Аллахка шерик кошуу) кандай гана жакшы амал болбосун, аны текке кетирет. Бул Исламдын эң негизги принциби — тавхиддин (Аллахтын жалгыздыгын) маанисин терең түшүнүүгө чакырат.
• Пайгамбарлардын да ширктен коркутулганы алардын адамдык жаратылышын жана Аллахка болгон муктаждыгын көрсөтөт. Бул бизге: «Биз да алар сыяктуу адамбыз, Аллахтын жардамына муктажбыз» деген ой салат.
• Ислам — бул жөн гана амалдардын жыйындысы эмес, ал таза ыйман жана ихлас (чыккан жүрөктөн берилүү) менен коштолушу керек. Иштердин кабыл болушу ыйманга жана тавхидге байланыштуу.
• Бул аят бизди Аллахтын ырайымына үмүт кылууга жана Ага болгон ыйманды бекем кармоого чакырат. Аллах кимди кааласа, ошону туура жолго салат — демек, биз да Аллахтан ыймандын нурун жана туруктуулукту сурайбыз.
• Исламдын сулуулугу — ал адамды жеке жоопкерчиликке жана чын ыклас менен ибадат кылууга үндөйт. Бул аят аркылуу биз Аллахтын алдында ар бир амалыбыздын маанисин түшүнүп, аны таза ниет менен аткарууга умтулабыз.