Аль-Джумуа сүресі — Аят 3

1. Сөздердің мағынасы:

• وَآخَرِينَ مِنْهُمْ — «олардан басқа адамдарға», яғни арабтардың ішінен кейін келетін өзге адамдарға.
• لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ — «оларға әлі қосылмаған», яғни әлі келмеген, бірақ келешекте келетін адамдар.
• الْعَزِيزُ — «Ұлы, жеңілмейтін», бәрінен үстем.
• الْحَكِيمُ — «Дана», ісінде, жаратуында, шариғатында хикмет иесі.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ тағала Мұхаммед пайғамбарды (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) арабтардың ішінен шыққан, кітабы жоқ, оқуды білмейтін қауымға жіберді. Ол оларға Құранды оқып берді, оларды бұрынғы бұрыс сенімдер мен жаман мінездерден тазартты, Құран мен сүннетті үйретті. Шынында, олар бұған дейін анық адасуда еді. Аллаһ оны тек сол замандағы арабтарға ғана емес, сондай-ақ әлі келмеген, кейін келетін басқа да халықтарға — арабтардан да, араб еместерден де — жіберді. Олар пайғамбар заманында өмір сүрмеген, бірақ кейін келіп, оның шариғатын ұстанатын болады. Аллаһ — бәрінен үстем, ешкім оны жеңе алмайды, әрі Ол — бәрін даналықпен жаратып, басқаратын Дана.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят Мұхаммед пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) пайғамбарлығы тек арабтарға ғана емес, бүкіл адамзатқа, соның ішінде кейінгі ұрпақтарға да арналғанын көрсетеді. Бұл — Исламның әмбебаптығы мен мәңгілігінің дәлелі.
• Құран мен сүннетті үйрену, сенімді тазарту, жақсы мінезге ие болу — пайғамбардың басты міндеттерінің бірі. Бұл бізге де сол жолды ұстануға шақырады.
• Аллаһтың «Әзиз» және «Хаким» есімдері Оның құдіреті мен даналығын білдіреді. Бұл — момын жүрекке тыныштық пен сенімділік береді, өйткені бәрі Оның қалауымен, хикметімен жүзеге асады.
• Кейінгі ұрпақтардың да Исламға кіруі — Аллаһтың рақымы мен игілігінің кеңдігін көрсетеді. Бұл — Исламның әлі де таралып, адамдардың жүрегін жаулап ала беретініне үміт береді.
• Әрбір мұсылман өзін осы аятта айтылған «кейін келген» қауымның бір мүшесі ретінде сезініп, Исламды қабылдап, оны ұстану — үлкен бақыт екенін түсінуі керек.