Qələm surəsi — Ayə 11

Söz izahı:

• هَمَّاز — "həmmaz": insanları arxadan qeybət edən, eyib və nöqsanlarını üzlərinə vurub təhqir edən, daim qüsurlarını axtaran şəxs.
• مَشَّاء — "məşşa": çox gəzib dolaşan, yeriyən; burada "insanlar arasında gəzib söz daşıyan" mənasındadır.
• نَمِيم — "nəmim": söz daşıma, birinin sözünü digərinə çatdırıb aralarını vurma, iki şəxs arasında ədavət salma.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) xəbərdarlıq edir ki, o pis xüsusiyyətlərə malik olan şəxslərə meyl etməsin, onlara tərəf meyl göstərməsin. Həmin şəxs elə bir kəsdir ki, insanların arxasınca danışır, onların eyiblərini axtarıb üzə vurur, təhqir edir, sonra da küçə-küçə, məclis-məclis gəzib insanların sözlərini bir-birinə çatdırır, aralarına ədavət və düşmənçilik salır. Onun məqsədi yalnız fitnə-fəsad törətmək, möminlərin arasını vurmaqdır.

Bu cür qeybət və söz daşıma İslamda ən böyük günahlardan sayılır. Çünki bu əməl insanların qəlbinə nifaq salır, qardaşlıq bağlarını qırır, cəmiyyətdə etimadsızlıq yaradır. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurmuşdur ki, söz daşıyan şəxs cənnətə girməyəcəkdir. Bu ayə bizə öyrədir ki, belə pis xasiyyətli adamlara qulaq asmayaq, onların sözlərinə aldanmayaq və özümüz də bu xəstəlikdən uzaq olaq.

Ey mömin qardaşım! Gəl bu ayədən ibrət götürək. Dilimizi qoruyaq, insanların arxasınca danışmayaq, söz daşımayıb qardaşlarımızın arasını düzəldək. Unutma ki, bir söz bəzən ailələri dağıdır, dostluqları bitirir. Əksinə, yaxşı söz birləşdirir, qəlbləri isindirir. Quran bizə ən gözəl əxlaqı öyrədir — gəl bu gözəl əxlaqla bəzənək və cəmiyyətimizə sülh, məhəbbət və qardaşlıq gətirək.