Аль-Хакка сүрөсү — Аят 26

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَلَمْ أَدْرِ — «жана билбедим», «билгим келбейт эле» деген мааниде. Бул жерде өкүнүч жана арман билдирет.
• مَا حِسَابِيَهْ — «эсебим эмне болорун», «эсебим кандай болорун». «Хисаб» — эсеп-кысап, сурак берүү маанисинде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Аль-Хакка сүрөсүндөгү оор көрүнүштү сүрөттөгөн аяттардын бири. Анда кыямат күнү амал китеби сол колуна берилген адамдын өкүнүчү жана арманы баяндалат. Ал өзүнүн кылган иштери үчүн эсеп-кысапка тартыларын көргөндө: «Аттиң, эсебим эмне болорун билбесем экен, эсеп-кысап деген нерсени такыр билбесем экен» деп кайгырат. Бул адам дүйнөдө жасаган иштери үчүн жооп берерин ойлобогон, акыретти унутта калтырган пенде болгон. Эми ал өзүнүн амалдарынын жыйынтыгын көрүп, эсеп-кысаптан кутулууну каалайт, бирок эч кайда качып кутула албайт. Ал эсепке тартылбай эле калса экен деп арман кылат, бирок бул мүмкүн эмес. Бул аят адамга акырет күнүндө ар бир кылган иши үчүн жооп берерин эскертет жана дүйнөдө жакшы амалдарды кылууга чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыретке даярдык көрүү: Ар бир адам кыямат күнүндө өз амалдары үчүн эсеп берерин унутпашы керек. Бул аят бизди дүйнөдө жакшы иштерди кылууга, жамандыктан алыс болууга чакырат.
• Өкүнүчтүн пайдасыздыгы: Кыямат күнүндө өкүнүү, арман кылуу эч пайда бербейт. Ошондуктан азыр, дүйнөдө жашап жатканда эле тобо кылып, жакшы жолго түшүү керек.
• Исламдын адилеттиги: Аллах Таала ар бир адамдын ишин эсепке алат, эч кимге зулумдук кылбайт. Бул Исламдын адилеттүүлүгүн көрсөтөт жана адамды жоопкерчиликке чакырат.
• Дүйнөнүн убактылуулугу: Дүйнө байлыгы, даңкы, бийлиги — баары убактылуу. Акыретте адамга өз амалдары гана жардам берет. Бул аят бизди дүйнөгө ашыкча берилип кетпөөгө үндөйт.
• Курандын насааттык күчү: Куран бизге акырет турмушун эске салып, жүрөгүбүздү ойготуп, жакшылыкка үндөйт. Бул аят аркылуу биз Аллахтын адилет сотун эстеп, өзүбүздү оңдоп-түзөөгө умтулабыз.