Аль-Хакка сүрәсе — Аять 26

Сүзләр аңлатмасы:

«حِسَابِيَهْ» — минем хисабым, минем исәп-хисап кылынуым.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә кыямәт көнендә гамәл дәфтәре сул кулына бирелгән кешеләрнең хәле бәян ителә. Ул кеше үзенең гамәл кәгазе сул кулына бирелгәнен күргәч, бик каты үкенеч һәм хәсрәт белән әйтәчәк: «Әй, каһәтем! Ни булса да миңа гамәл дәфтәрем бирелмәсә иде!» Аннары ул: «Мин үземнең хисабымның ни икәнен белмәдем», — дип әйтәчәк. Ягъни ул үзенең гамәлләренең начар булуы сәбәпле, хисабының бик авыр булачагын аңлый, ләкин аның нинди рәвештә булачагын тулысынча белми. Бу — аның өчен өстәмә ґәзап һәм кайгы китерүче хәл. Ул дөньяда яхшылык белән начарлыкны аермаган, гамәлләренең нәтиҗәсе турында уйламаган кеше иде. Менә хәзер ул үзенең бөтен гамәлләре белән хисапка тартылачагын һәм бу хисапның аның өчен бик начар тәмамланачагын аңлый.

Бу аять Аллаһы Тәгаләнең: «Әмма кемгә китабы сул ягыннан бирелсә, ул әйтер: "Әй, каһәтем! Ни булса да миңа китабым бирелмәсә иде! Һәм мин үз хисабымны белмәсәем иде!"» — дигән сүзләренең дәвамы булып тора. Бу кешеләр — көферлек һәм гөнаһлар эшләүчеләр, аларның гамәл дәфтәрләре сул кулларына биреләчәк.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Кыямәт көнендәге хисапның авырлыгы — кешенең дөньядагы гамәлләренә бәйле. Кем дөньяда Аллаһының әмерләрен үтәп, тыелганнардан сакланса, аның хисабы җиңел булыр.
2. Гамәл дәфтәре сул кулга бирелү — бәхетсезлек һәм ґәзап билгесе. Моңа ирешмәс өчен, кеше дөньяда ук үз гамәлләрен төзәтергә тиеш.
3. Үкенү һәм хәсрәт — ул көндә гөнаһлыларга һичнәрсә дә ярдәм итмәячәк. Шуңа күрә без бүген үк тәүбә итеп, изге гамәлләр кылырга ашыгырга тиешбез.
4. Ислам диненең матурлыгы шунда: ул кешеләргә дөньяда ук үз хисабын уйлап, яхшы гамәлләр кылырга өйрәтә. Бу — кешене ахирәттәге ґәзаптан саклаучы һәм бәхеткә ирештерүче юл.