Аль-Хакка сүрәсе — Аять 42

Сүзләр аңлатмасы:

• Кәһин — элекке гарәпләрдә, ярдәмче җеннәре булган һәм киләчәк хәбәрләрне, яшерен эшләрне сөйли торган кеше. Аның сүзләре билгеле бер ысул белән, сәҗъ (рифмалы сүзләр) рәвешендә әйтелә иде.
• Тәзәккүр — уйлау, фикерләү, искә төшерү, гыйбрәт алу.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үзенең китабы — Коръәннең кәһиннәр сүзеннән дә ерак икәнлеген бәян итә. Мөшрикләр, Коръәнне ишеткәч, аны шагыйрь сүзе дип тә, кәһин сүзе дип тә атыйлар иде. Аллаһы аларның бу ялган сүзләрен кире кага: Коръән — ул кәһиннәрнең ырым-сырым сүзләре түгел. Кәһиннәр үзләренең сүзләрендә ялганны хак белән катыштыралар, ә Коръән — пакь хакыйкать, аның һәр сүзе — Аллаһыдан килгән вәхий. Коръән белән кәһин сүзләре арасында бернинди охшашлык та юк: Коръән — ачык, аңлаешлы, дәлилле һәм һәрвакыт хакыйкатьне сөйли, ә кәһиннәрнең сүзләре — караңгы, серле һәм күбесенчә ялганга корылган.

Аннары Аллаһы Тәгалә: "Әмма сез бик аз уйлыйсыз, гыйбрәт аласыз!" — дип әйтә. Ягъни, әгәр дә кешеләр дөрес уйлап карасалар, Коръәннең Аллаһы сүзе икәнлегенә шикләнмәс иделәр. Ләкин аларның күбесе уйлаудан баш тарта, шуңа күрә хакыйкатьне таный алмый. "Аз" дигән сүз монда "бөтенләй юк" мәгънәсендә килә, чөнки аларның тәзәккүре бөтенләй диярлек булмый.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Коръән — Аллаһының сүзе, ул һәркемнең сүзеннән, шул исәптән кәһиннәрнең дә, шагыйрьләрнең дә сүзеннән бик ерак. Аның дәрәҗәсе бик югары, ул — пакь һәм хак.
2. Коръәннең һәр сүзе хакыйкатькә нигезләнгән, анда ялганга урын юк. Кәһиннәрнең сүзләре исә ялган һәм алдау белән тулы.
3. Кешеләрне уйлауга, фикерләүгә һәм Коръән аятьләре турында тирәнтен уйланырга өндәү. Уйлап караган кеше, һичшиксез, Коръәннең Аллаһы тарафыннан иңдерелгәнлегенә ышаныр.
4. Коръәннән гыйбрәт алу, аның мәгънәләренә төшенү — иманны ныгыта, күңелне яктырта һәм кешене туры юлга алып бара.