سوره حاقه — آیه 42

### معانی واژگان

• کاهن: به کسی گفته می‌شود که ادعای آگاهی از غیب و پیش‌گویی‌های مرموز دارد و سخنانش به صورت سجع و قافیه‌های عجیب بیان می‌شود.
• قلیلاً ما تذکّرون: یعنی بسیار کم و به ندرت متذکّر می‌شوید؛ و در اینجا این کم بودن به معنای هیچ و عدم است.

### تفسیر آیه

سوگند به آنچه می‌بینید و آنچه نمی‌بینید، که این قرآن، کلام خداوند است و نه سخن شاعر و نه گفتار کاهنان. مشرکان و کافران، گاهی قرآن را شعر می‌نامیدند و گاهی آن را به کهانت نسبت می‌دادند. خداوند این هر دو نسبت را باطل می‌شمارد و تأکید می‌کند که قرآن، نه شعر است و نه سجع و قافیه‌های کهانت. سخنان کاهنان بر پایه حدس و گمان و خرافات است، در حالی که قرآن سراسر حقیقت، هدایت و وحی الهی است. اما این مردم بسیار کم متذکّر می‌شوند و در حقیقت، تذکّر آن‌ها به قدری اندک است که گویی هیچ‌اند. آن‌ها با وجود این همه نشانه‌های روشن، باز هم از تفکر و تدبّر در آیات الهی رویگردانند.

### فواید و پیام‌های آیه

• عظمت قرآن: قرآن نه شعر است و نه کهانت؛ بلکه کلامی است که از سوی پروردگار جهانیان نازل شده و هیچ بشری توان آوردن مانند آن را ندارد. این آیه ما را به تعمّق در این کتاب آسمانی دعوت می‌کند تا عظمت و حقانیت آن را بیشتر درک کنیم.
• نشانه‌های ایمان: انسان با تفکر و تدبّر در قرآن، به یقین می‌رسد که این کتاب از جانب خداست و همین امر، ایمان او را تقویت می‌کند و او را به راه راست هدایت می‌نماید.
• نکوهش بی‌توجهی: خداوند از بی‌توجهی و کم‌تأملی مردم در آیاتش گلایه می‌کند. این آیه به ما می‌آموزد که نباید نسبت به کلام الهی بی‌اعتنا باشیم و باید همواره در آن اندیشه کنیم تا از گمراهی نجات یابیم.
• تمایز حق و باطل: این آیه به ما می‌آموزد که حق و باطل هرگز یکسان نیستند و مؤمن باید با بصیرت، سخن حق را از باطل تشخیص دهد و فریب سخنان ظاهراً فریبنده کاهنان و شاعران را نخورد.