Haqqa surasi — Oyat 42

Kalimalarning ma'nolari:

• Kohin – folbin, g'aybdan xabar beraman deb da'vo qiluvchi kishi.
• Qalilan ma tazakkarun – juda oz eslaysizlar, ya'ni deyarli eslamaysizlar.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda Qur'onning shoir so'zi ham, kohin (folbin) so'zi ham emasligini ta'kidlamoqda. Mushriklar Qur'on haqida turli yolg'on da'volarni qilishar edi: ba'zilar "bu shoir so'zi", boshqalar "bu kohin so'zi" deyishardi. Alloh ularning bu da'volarini rad etib, Qur'onning Uning kalomi ekanligini, uni Muhammad sollallohu alayhi vasallam yetkazayotganini bildiradi.

Kohinlarning so'zlari g'ayb haqidagi taxminiy, noaniq va aldovchi gaplardan iborat bo'ladi. Ularning so'zlari bilan Qur'on o'rtasida hech qanday o'xshashlik yo'q. Qur'on esa haqiqat, hikmat va to'g'ri yo'lga hidoyat qiluvchi kitobdir. Uning har bir so'zi, har bir oyati insoniyat uchun eng buyuk mo''jizadir.

"Qalilan ma tazakkarun" – ya'ni sizlar juda oz eslaysizlar yoki umuman eslamaysizlar. Ushbu ibora ularning tafakkur qilmasliklarini, Qur'on haqida o'ylab ko'rmasliklarini tanqid qiladi. Agar ular bir oz fikr yuritganlarida, bu so'zlarning inson so'zi emasligini, balki Allohning kalomi ekanligini anglab yetgan bo'lar edilar.

Foydalar:

1. Qur'on har qanday insoniy so'zdan ustun va mutlaqo boshqacha ekanligini bilish – musulmonning imonini mustahkamlaydi va unga Qur'onga bo'lgan ishonchini oshiradi.
2. Inson har doim tafakkur qilishi, o'ylab ko'rishi kerak. Shoshilinch hukm chiqarish, o'ylamasdan gapirish insonni adashtiradi.
3. Qur'onning har bir oyati, har bir so'zi mo''jizadir. Uni o'qigan kishi, agar chin dildan o'ylasa, uning ilohiy kitob ekanligini albatta his qiladi.
4. Yolg'on da'volar va asossiz gaplar haqiqatni yashira olmaydi. Haqiqat har doim o'z yo'lini topadi.
5. Musulmon kishi Qur'onga murojaat qilganda, u bilan Allohning bevosita kalomi sifatida munosabatda bo'lishi, uni o'qish, tushunish va amal qilishga intilishi lozim.