سوره اعراف — آیه 135

معانی کلمات:

• رِجز: عذاب و بلا، در اینجا منظور آن بلاهایی است که بر فرعونیان نازل شد (مانند طوفان، ملخ، شپش، قورباغهها و خون).
• ینکثون: پیمانشکنی میکنند و عهد خود را میشکنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به بیان یکی از لجاجتهای فرعونیان میپردازد. آنان هرگاه گرفتار بلا و عذابی میشدند که خداوند بر آنان نازل میکرد، به موسی علیهالسلام پناه میبردند و از او میخواستند که برای رفع بلا دعا کند و وعده میدادند که ایمان بیاورند و بنیاسرائیل را آزاد کنند. اما خداوند با رحمت خود، آن عذاب را تا زمانی معیّن که سرنوشت حتمی آنان یعنی غرق شدن در دریا بود، از آنان برمیداشت. اما به محض اینکه عذاب برداشته میشد و اندکی آسوده میشدند، پیمانشکنی میکردند و بر کفر و گمراهی خود باقی میماندند و از آزاد کردن بنیاسرائیل خودداری میکردند. این رفتار آنان نشان میدهد که ایمان آنان واقعی نبود و تنها در سختیها و گرفتاریها رو به خدا میآوردند و به محض رفع بلا، به شرک و طغیان خود بازمیگشتند.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که برخی افراد تنها در سختیها به یاد خدا میافتند و در راحتی، او را فراموش میکنند؛ این نشانه ضعف ایمان است. مؤمن واقعی کسی است که در همه حال، چه در سختی و چه در آسایش، بر عهد خود با خدا پایبند باشد.
• سنت الهی بر این است که به انسانها مهلت میدهد و عذاب را به تأخیر میاندازد تا شاید توبه کنند و بازگردند، اما اگر از این فرصت استفاده نکنند، عذاب حتمی و قطعی خواهد بود.
• پیمانشکنی از صفات نکوهیدهای است که خداوند آن را در این آیه از فرعونیان گزارش کرده است. مسلمان باید به عهد و پیمان خود پایبند باشد و از این صفت زشت دوری کند.
• این داستان عبرتی است برای همه انسانها که مغرور شدن به مهلت الهی و ادامه دادن به گناه، سرانجامی جز هلاکت و نابودی نخواهد داشت، همانگونه که فرعونیان با وجود دیدن معجزات و بلاهای متعدد، سرانجام در دریا غرق شدند.