A'rof surasi — Oyat 202

Kalimalarning ma'nolari:

• Ixvonuhum: ularning (shaytonlarning) birodarlari — ya'ni, insonlardan bo'lgan fojirlar va kofirlar.
• Yamuddunahum: ularni qo'llab-quvvatlaydilar, ko'paytiradilar.
• G'ay: zalolat, adashish, yo'ldan ozish.
• La yuqsurun: to'xtamaydilar, qaytmaydilar, cheklanmaydilar.

Tafsir:

Ushbu oliy oyatda Alloh taolo shaytonlarning insoniy do'stlari haqida xabar bermoqda. Ular — insonlardan bo'lgan fojirlar, kofirlar va gunohkorlardir. Shaytonlar ularni doimiy ravishda zalolat va gunoh yo'lida qo'llab-quvvatlaydilar, ularni yanada chuqurroq adashishga undaydilar. Shaytonlar o'z birodarlarini yo'ldan ozdirishda hech qachon to'xtamaydilar, ular tinimsiz ravishda ularning qalblariga yomonlik va gunohlarni tashlab turadilar. Shu bilan birga, insonlardan bo'lgan bu fojirlar ham shaytonlarning vasvasalariga ergashishdan, yomon ishlarni qilishdan to'xtamaydilar. Ular gunoh ustiga gunoh qilib, zalolatda davom etadilar. Natijada, ikkala tomon ham — shaytonlar ham, ularning insoniy birodarlari ham — bu yomon yo'lda bir-birlarini qo'llab-quvvatlab, hech qaysi biri bu holatdan qaytmaydi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Shayton insonning ochiq dushmani bo'lib, u hech qachon insonni yo'ldan ozdirishdan to'xtamaydi. Shuning uchun har bir mo'min doimo hushyor bo'lishi va shaytonning vasvasalaridan Allohga panoh so'rashi lozim.
• Yomon do'stlar va yomon muhit insonni zalolatga yetaklaydi. Shaytonlar insoniy birodarlarini yo'ldan ozdirish orqali ularni o'zlariga o'xshatib qo'yadilar. Demak, yaxshi do'stlar tanlash va solih jamoa bilan birga bo'lish — iymonning mustahkamligi uchun juda muhimdir.
• Gunoh va zalolatda davom etish insonni Allohning rahmatidan uzoqlashtiradi. Mo'min kishi har doim tavba qilishga, gunohlarini tark etishga va to'g'ri yo'lga qaytishga shoshilishi kerak.
• Bu oyat mo'minlarga ogohlantirishdir: kimki shaytonning yo'liga ergashsa, u oxir-oqibat halokatga uchraydi. Allohning yo'lidan borish esa — najot va saodat yo'lidir.