سوره اعراف — آيت 202

1) ڪجهہ لفظن جي معنيٰ:

• إِخْوَانُهُمْ: سندن ڀائر، مراد آھي شيطانن سان تعلق رکندڙ ۽ دوستي رکندڙ ڪافر ۽ فاجر انسان.
• يَمُدُّونَهُمْ: کين وڌائيندا آھن، مدد ڏيندا آھن ۽ اڳتي وڌائيندا آھن.
• الْغَيِّ: گمراھي، ڀٽڪاءُ ۽ ضلالت.
• لَا يُقْصِرُونَ: باز نہ ايندا آھن، نہ رُڪندا آھن، نہ ہٽندا آھن.

2) تفسير:

ھن آيت ۾ الله تعاليٰ ٻڌايو آھي تہ جن ماڻھن شيطانن سان دوستي ۽ ڀائيچارو رکيو آھي، يعني ڪافر ۽ بدڪار انسان، تن کي شيطان گمراھيءَ ۾ اڳتي وڌائيندا رھندا آھن. جڏھن اھي ڪو بڇڙو ڪم ڪندا آھن تہ شيطان انھن کي وڌيڪ گمراھيءَ ڏانھن وٺي ويندا آھن ۽ انھن جي دل ۾ بڇڙائي ۽ بغاوت وڌائيندا رھندا آھن. ھنن جو اھو سلسلو ڪڏھن بند نہ ٿيندو آھي، نہ شيطان انھن کي گمراھ ڪرڻ کان باز ايندا آھن ۽ نہ اھي بدڪار انسان شيطان جي چوڻ تي بڇڙا ڪم ڪرڻ کان رُڪندا آھن. ٻنھي ڌرين جو ھي ڪم ھڪٻئي سان ملي ڪري ھلندو رھندو آھي، ھڪ گمراھيءَ جو رستو ڏيکاريندو آھي ۽ ٻيو ان تي ھلندو رھندو آھي، ۽ اھڙي طرح گمراھي ۾ واڌارو ٿيندو رھندو آھي.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• ھن آيت مان معلوم ٿئي ٿو تہ بڇڙي صحبت ۽ بڇڙن دوستن کان پري رھڻ گھرجي، ڇاڪاڻ تہ اھي انسان کي گمراھيءَ ۾ اڳتي وڌائيندا رھندا آھن.
• شيطان ۽ ان جا ساٿي انسان کي ڀلائڻ لاءِ ڪڏھن بہ نہ ٿڪبا آھن، ان ڪري اسان کي بہ انھن جي وسوسن کان بچڻ لاءِ ھميشہ الله جي پناهہ ۾ رھڻ گھرجي.
• نيڪ صحبت ۽ نيڪ دوست انسان کي نيڪيءَ ۽ ھدايت ڏانھن وٺي وڃن ٿا، جڏھن تہ بڇڙي صحبت گمراھيءَ ۽ تباهيءَ ڏانھن وٺي وڃي ٿي.
• قرآن مجيد اسان کي زندگيءَ جو صحيح رستو ڏيکاريندڙ ھدايت آھي، ان کي پڙھڻ، سمجھڻ ۽ ان تي عمل ڪرڻ سان اسان شيطان جي فريب کان محفوظ رھي سگھون ٿا.
• الله تعاليٰ توبہ ڪرڻ وارن لاءِ دروازو کليل رکيو آھي، جيڪڏھن ڪو ماڻھو گمراھيءَ ۾ پئجي وڃي تہ کيس کپي تہ فوراً توبہ ڪري ۽ نيڪيءَ ڏانھن موٽي، ڇاڪاڻ تہ الله معاف ڪرڻ وارو ۽ رحم ڪرڻ وارو آھي.