سوره اعراف — آيت 53

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• يَنظُرُونَ: انتظار ڪن ٿا.
• تَأْوِيلَهُ: ان جو نتيجو ۽ پوري ٿيڻ، يعني قرآن ۾ ڏنل وعدو ۽ وعيد.
• نَسُوهُ: ان کي وساريائون، يعني قرآن کي ڇڏي ڏنائون ۽ ان تي عمل نه ڪيائون.
• شُفَعَاءَ: سفارش ڪندڙ، سيکاريندڙ.
• ضَلَّ: گم ٿي ويو، نابود ٿي ويو، ڪم نه آيو.
• يَفْتَرُونَ: جيڪي ڪوڙيون ڳالهيون ٺاهيندا هئا.

2) تفسير:

ڪافر ۽ انڪار ڪندڙ ماڻهو ان ڳالهه جو انتظار ڪري رهيا آهن ته قرآن ۾ جيڪو انجام ۽ نتيجو ٻڌايو ويو آهي، يعني قيامت جو حساب ۽ جزا، سو سامهون اچي. جنهن ڏينهن اهو انجام اچي پورو ٿيندو، يعني قيامت برپا ٿيندي ۽ حساب ڪتاب ٿيندو، تڏهن اهي ماڻهو جيڪي دنيا ۾ قرآن کي وساري ويٺا هئا ۽ ان تي عمل نه ڪيو هئائون، پنهنجي بيوسيءَ ۾ اقرار ڪندا ۽ چوندا: بيشڪ اسان جي رب جا رسول حق ۽ سچ سان آيا هئا، اسان انهن جي ڳالهه نه مڃي، هاڻي اسان کي ڪو اهڙو سفارش ڪندڙ ملي ته اسان لاءِ سفارش ڪري، يا اسان کي موٽي دنيا ۾ موڪليو وڃي ته اسان اهي ڪم ڇڏي، جيڪي اڳ ڪندا هئاسين، ۽ نيڪ عمل ڪريون. پر اهو موقعو هٿ نه ايندو. اهي پنهنجو پاڻ کي خساري ۾ وجهي چڪا آهن، ۽ جيڪي شيون اهي الله کان سواءِ پوڄيندا هئا ۽ جن تي ڀاڙيندا هئا، سي سڀ انهن کان گم ٿي ويون ۽ ڪم نه آيون.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• قرآن ۾ ڏنل وعدا ۽ وعيد ضرور پورا ٿيندا، ان ڪري انهن تي ايمان آڻڻ ۽ انهن لاءِ تيار رهڻ گهرجي.
• دنيا ۾ قرآن کي وسارڻ ۽ ان تي عمل نه ڪرڻ، آخرت ۾ پشيمانيءَ کان سواءِ ڪجهه به نه ڏيندو.
• قيامت جي ڏينهن ڪنهن به سفارش ڪم نه ايندي، جيستائين الله جي اجازت نه هجي، ۽ ڪافرن لاءِ ڪا به سفارش قبول نه ٿيندي.
• موت کان پوءِ واپس دنيا ۾ اچڻ ۽ عمل ڪرڻ جو موقعو نه ملندو، ان ڪري اڄ ئي توبه ڪرڻ ۽ نيڪ عمل ڪرڻ ۾ دير نه ڪرڻ گهرجي.
• جيڪي ماڻهو الله کان سواءِ ٻين تي ڀاڙيندا آهن، اهي آخرت ۾ انهن کي ڪجهه به فائدو نه ڏيندا، ان ڪري رڳو الله تي ڀاڙڻ گهرجي.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته قرآن کي دل سان پڙهون، سمجهون ۽ ان تي عمل ڪريون، ته جيئن آخرت ۾ ڪامياب ٿيون ۽ پشيمانيءَ کان بچيون.