Аль-Араф сүресі — Аят 63

1. Сөздердің мағынасы:

• أَوَعَجِبْتُمْ — таңырқадыңдар ма, әлде таңғалып, сенбедіңдер ме?
• ذِكْرٌ — еске салу, насихат, уағыз.
• مِّن رَّبِّكُمْ — Раббыларыңнан, яғни Аллаһ тарапынан.
• عَلَىٰ رَجُلٍ مِّنكُمْ — араларыңдағы бір адамның тілі арқылы, яғни өздерің білетін, араларыңда өсіп-өнген адам арқылы.
• لِيُنذِرَكُمْ — сенбесеңдер, азаппен қорқыту үшін.
• وَلِتَتَّقُوا — Аллаһқа деген тақуалыққа, яғни Оның әмірлерін орындап, тыйымдарынан сақтануға жетулерің үшін.
• وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ — және рақымға бөленулерің үшін.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта адамдарға өздерінің таңырқауын сөгіп, былай деп хабарлайды: «Сендерге Раббыларыңнан келетін еске салу, насихат пен уағыз — араларыңнан шыққан, өздерің жақсы білетін, шыққан тегі мен шыншылдығы белгілі бір адамның тілі арқылы келуі сендерді таңғалдырды ма?» Бұл келген адам басқа бір жат жұрттан емес, өздерінің ішінен шыққан, өтірікші де, адасқан да емес, сенімді әрі ақылды адам еді. Ол оларға Аллаһтың азабын ескертіп, қорқыту үшін жіберілді. Егер олар өтірікке барып, күнәға батса, оларды қорқыту, сондай-ақ Аллаһтың әмірлерін орындап, тыйымдарынан сақтанып, тақуалыққа жетулері үшін және осы тақуалықтың арқасында Аллаһтың рақымына бөленулері үшін келді. Яғни, бұл уағыздың мақсаты — адамдарды иманға шақырып, олардың дүние мен ақыретте бақытқа жетуіне жол ашу. Сондықтан мұндай нәрсеге таңырқап, одан бас тарту — ақылға қонымсыз әрі әділетсіз іс.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһ Тағала адамдарға өздерінің ішінен, тілін, мінезін, шыншылдығын білетін пайғамбар жіберуі — Оның үлкен рақымы мен даналығының белгісі. Бұл адамдарға пайғамбарды қабылдауды жеңілдетеді.
• Уағыз бен еске салудың түпкі мақсаты — адамды тақуалыққа, яғни Аллаһқа бойсұнып, күнәдан сақтануға жетелеу. Бұл — иман мен ізгі амалдың қайнар көзі.
• Тақуалық — Аллаһтың рақымына бөленудің кілті. Кім Аллаһтан қорықса, ол Аллаһтың мейіріміне ие болады.
• Ислам діні адамды қорқыту мен үміттендіруді қатар алып жүреді: аятта алдымен азаптан қорқыту (لِيُنذِرَكُمْ), содан кейін тақуалық пен рақымға үміттендіру (وَلِتَتَّقُوا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ) келген. Бұл — діннің тепе-теңдік пен мейірімге негізделгенін көрсетеді.
• Адам баласына келген уағызды таңырқаумен емес, қабылдаумен, ойланумен қарау керек. Өйткені ол — өзінің игілігі үшін келген нұр мен бағыт.
• Бұл аят мұсылманды Аллаһтың сөзін естуге, одан ғибрат алуға және өз өмірін тақуалық негізінде құруға шақырады. Ислам — адамды қорқытып қана қоймай, оны рақымға, мейірімге, мәңгілік бақытқа жетелейтін дін.