Аль-Муддассир сүрөсү — Аят 47

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• حَتَّىٰ: ...га чейин, ...га чейин уланып.
• أَتَانَا: бизге келди, жетти.
• الْيَقِينُ: так, шексиз нерсе. Бул жерде өлүм маанисинде колдонулган, анткени өлүм — эч шек жок келе турган чындык.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят тоозаттагы каапырлардын жана күнөөкөрлөрдүн абалын баяндаган сүрөттүн уландысы. Алар кыямат күнүндө өздөрүнүн кылган иштерин моюнга алып: «Биз намаз окугандардан болгон эмеспиз, жакыр-мискиндерге тамак берген эмеспиз, бош-бекер сөздөргө аралашып, күнөөгө баткандар менен бирге болдук жана кыямат күнүн жалганга чыгардык» — деп айтышат. Анан ушул сөздөрүнүн аягында: «...ага чейин бизге өлүм келди» — дешет.

Башкача айтканда, алар өлүм келгенге чейин каапырлыкта, күнөөдө жана кыяматты жалганга чыгарууда болушту. Өлүм аларга тооба кылууга мүмкүнчүлүк бербей келди, аларды тообадан тосуп калды. «الْيَقِين» (шексиз нерсе) деп өлүм аталды, анткени өлүм — ар бир жан ээси сөзсүз тата турган, эч ким кутула албай турган чындык. Алар өлүмдү өз көздөрү менен көрүп, анын чындыгына ишеништи, бирок ал ишеним аларга эч пайда бербеди — себеби ал тооба убақтысы өткөндөн кийин келген ишеним эле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Өлүм — акыйкат чындык. Ал ар бир адамга сөзсүз келет, аны эч ким токтото албайт. Ушуну эске алып, адам дайыма өлүмгө даяр болушу керек.
• Тооба кылууга шашыл. Өлүм келгенден кийин тооба кабыл болбойт. Ошондуктан адам жанында болгондо, ден соолугу чың кезинде тооба кылып, жакшы иштерди кылууга ашыгышы зарыл.
• Намаз, садака жана жакшылыктар — куткаруучу амалдар. Аятта айтылган күнөөкөрлөр намаз окубагандыгын, садака бербегендигин моюнга алышат. Демек, бул амалдарды таштабоо — бейишке жетүүнүн жолу.
• Жаман жолдоштон алыс бол. Алар «бош-бекер сөзгө аралашкандар менен бирге болдук» деп айтышат. Жаман чөйрө адамды акыреттен алыстатат.
• Кыямат күнүнө ишенүү — жүрөктү ойготуп, жакшылыкка түрткү берет. Кыяматты жалганга чыгарган адам акыретте өкүнүчкө кабылат.
• Ыймандуу адам үчүн бул аят — эскертүү. Ал бизди «биз да ушундай болуп калбайлы» деп ойлонууга, ар бир күнүбүздү жакшылык менен өткөрүүгө чакырат.