Аль-Кияма сүрөсү — Аят 38

1. Сөздөрдүн мааниси:

• عَلَقَةً (алака): Урук тамчысы аялдын жатынына илинип, уюган кандын бүртүгүнө айланган баскычы.
• فَخَلَقَ (фахалака): Анан Аллах аны жаратты, бүтүндөй кылып түздү.
• فَسَوَّىٰ (фасавваа): Анын мүчөлөрүн, дене түзүлүшүн тең салмактуу, шайкеш жана кемчиликсиз кылып түзөттү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят адам баласынын жаратылыш баскычтарын эскертип, анын алсыздыгын жана Аллахтын кудуретин ачык көрсөтөт. Адам баласы адегенде эч нерсеге жарабаган бир тамчы суу эле. Кийин ал жатынга илинген уюган кандын бүртүгүнө айланды. Анан Аллах аны жаратып, дене мүчөлөрүн, колу-бутун, көзү-кулагын шайкеш, тең салмактуу жана кооз кылып түзөттү. Мына ушул алсыз баскычтардан адам баласы толук кандуу инсанга айланды.

Аллах Таала ушул аятта адамга өзүнүн жаратылышын ойлонуп көрүүгө чакырат. Сен бир тамчы суу элең, кийин уюган кан болдуң, анан Аллах сени түзөп, эки колуң, эки бутуң, акылың жана жүрөгүң менен толук инсан кылды. Ушундай кудуреттүү Аллах сени кайра тирилтүүгө да алсыз эмес. Бул аят адамдын өлгөндөн кийин кайра тирилүүсүнө далил болуп берет.

1. Алынган пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз экенин түшүнөбүз. Ал бизди бир тамчы суудан жаратып, толук инсан кылды. Демек, Ал бизди кайра тирилтүүгө да кудуреттүү.
• Адам өзүнүн жаратылышын ойлонуп, Аллахтын берген жакшылыктарына шүгүр кылышы керек.
• Бул аят бизди өлгөндөн кийинки жашоого даярданууга, жакшы иштерди кылууга чакырат.
• Ислам дини адамдын жаратылышын илимий жактан далилдеп, анын Аллахтын кудуретине байланыштуу экенин көрсөтөт. Бул диндин чындыгын жана акыйкаттыгын дагы бир жолу тастыктайт.
• Ар бир адам өзүнүн жаратылышын терең ойлонуп, Аллахка болгон ишенимин бекемдеши керек.