Qiyoma surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• عَلَقَةً — laxta qon (homilaning dastlabki shakllaridan biri).
• فَخَلَقَ — so‘ng Alloh uni (insonni) yaratdi.
• فَسَوَّى — uning a’zolarini to‘g‘rilab, mukammal qilib yasadi.

Tafsir:

Bu oyatda insonning yaratilish bosqichlari eslatilib, uning ojizligi va Allohning qudrati ko‘rsatilmoqda. Inson avval kuchsiz bir nutfadan (bir tomchi suvdan) yaratilgan, so‘ng u laxta qonga aylangan. Keyin Alloh taolo uni o‘z qudrati bilan yaratib, uning qomatini to‘g‘rilagan, a’zolarini bir-biriga mos va mutanosib qilib shakllantirgan. Bu jarayon insonning o‘z ixtiyori va kuchisiz, faqat Allohning irodasi bilan amalga oshgan. Demak, inson o‘z yaratilishini o‘ylab ko‘rsin — u hech narsa emas edi, keyin Alloh uni bosqichma-bosqich yaratib, eng go‘zal shaklda voyaga yetkazdi. Xuddi shu qudratli Zot o‘liklarni qayta tiriltirishga ham qodirdir.

Foydalar:

• Insonning yaratilish tarixiga nazar solish, uning kibr va manmanligini yo‘qotadi, chunki u oddiy bir nutfadan yaratilgan.
• Allohning har bir bosqichda insonni shakllantirishi Uning cheksiz qudrati va hikmatini ko‘rsatadi, bu esa mo‘minning iymonini mustahkamlaydi.
• Ushbu oyat qayta tirilishga ishonchni kuchaytiradi: birinchi yaratishga qodir bo‘lgan Zot, albatta, qayta yaratishga ham qodirdir.
• Inson o‘z yaratilishidagi go‘zallik va mukammallikni ko‘rib, Yaratganga shukr qilishga va Unga itoat etishga undaladi.