سوره نبأ — آیه 23

معانی کلمات:

• لابثین: ماندگاران، درنگکنندگان.
• أحقاب: جمع «حُقب» به معنای زمانهای طولانی و پیوسته؛ برخی گفتهاند هر حُقب هشتاد سال است، اما مقصود عدد معیّن نیست، بلکه بیانگر مدّت بسیار طولانی و بیپایان است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید که کافران در آتش جهنم ماندگارند و در آنجا روزگارانِ پیاپی و طولانی را سپری میکنند؛ به گونهای که این زمانها هرگز پایان نمیپذیرد و عذابشان قطع نمیشود. این احقاب، نه به معنای مدت محدود است و نه پایانی برای آن تصور میشود؛ بلکه بیانگر خلود و جاودانگی در عذاب است. در حقیقت، این آیه تأکید میکند که عذاب دوزخ برای کسانی که به آیات الهی کفر ورزیدند، ابدی و بیپایان است و هیچ گشایشی در آن راه ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه هشداری جدی به انسانهاست که عاقبت کفر و سرکشی در برابر پروردگار، عذابی جاودان و بیپایان است؛ پس عاقلانه آن است که انسان پیش از فرا رسیدن مرگ، به فکر نجات خویش باشد.
• دانستن جاودانگی عذاب برای کافران، مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت هدایت و ایمان وا میدارد و آنان را در انجام طاعات و دوری از گناهان مصممتر میکند.
• این آیه نشان میدهد که عدالت الهی اقتضا میکند هر کس به اندازه عمل خود پاداش یا کیفر بیند و کسانی که در دنیا با اختیار خود راه کفر را برگزیدند، در آخرت نیز با عدالت الهی مواجه شوند.
• یادآوری خلود در عذاب، انسان را به تفکر در عواقب اعمالش دعوت میکند و او را از غفلت و سرگرمی به لذتهای زودگذر دنیا بازمیدارد.