Naba surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma’nolari:

• لَابِثِينَ – qoluvchilar, istiqomat qiluvchilar.
• أَحْقَابًا – «حُقْب»ning ko‘pligi bo‘lib, uzoq zamonlar, davrlar ma’nosini bildiradi. Ba’zi ulamolar bir «hukb»ni sakson yil deb ta’riflaganlar, lekin bu yerda ma’lum bir son emas, balki cheksizlik va abadiylik nazarda tutilgan.

Tafsir:

Ushbu oliy oyatda Alloh taolo do‘zax ahli haqida xabar bermoqda: ular jahannamda abadiy qoluvchilardir. Ular «ahqob» – ketma-ket keladigan, tugamaydigan zamonlar va davrlar bo‘ylab shu azobda qoladilar. Bu «ahqob» so‘zi bilan ifodalangan muddat, garchi dunyo o‘lchovi bilan uzoq ko‘rinsa-da, aslida do‘zax azobining cheksizligi va abadiyligiga ishoradir. Chunki har bir davr tugagach, uning ortidan yana yangi davr keladi va bu jarayon hech qachon to‘xtamaydi. Ular bu yerda na salqinlik topadilar, na ichimlik, faqat qaynoq suv va yiringdan boshqa narsa tatimaydilar. Bu ularning dunyodagi qilmishlariga yarasha adolatli jazo bo‘lib, Alloh hech kimga zulm qilmaydi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Bu oyat mo‘minlarga gunoh va isyonning oqibati og‘irligini eslatadi, ularni to‘g‘ri yo‘ldan og‘ishmaslikka undaydi.
• Do‘zax azobining abadiyligi haqidagi bu xabar insonni tavbaga va Allohga qaytishga chorlaydi.
• Allohning adolati va hikmatini tasdiqlaydi – har bir narsa o‘z o‘rnida, amallar esa o‘z jazosini topadi.
• Bu oyat mo‘minlarga jannat ne’matlarining qadrini oshiradi va ularni shukr qilishga, Allohning rahmatiga umid bog‘lashga yetaklaydi.