Naba surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma’nolari:

• الَّذِي – bu (o‘sha narsa).
• هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ – ular u haqda ixtilof qiluvchilardir, ya’ni turli xil qarashlarga ega bo‘lib, bir-biriga zid so‘zlarni aytuvchilardir.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo “azim xabar” – ya’ni Qur’on va qiyomat kuni haqida so‘z yuritilayotganini bildiradi. Kofirlar bu ulug‘ xabarga nisbatan turli xil munosabatda bo‘lib, ixtilof qilganlar: ba’zilari uni sehr, ba’zilari she’r, ba’zilari kahinlik (folbinlik) so‘zi, ba’zilari esa o‘tmishdagilarning afsonalari, deb ataganlar. Yana ba’zilari qiyomatni butunlay inkor etgan bo‘lsa, boshqalari unga shubha bilan qaragan. Ular o‘zlari ham bir-biriga mos kelmaydigan, zid bo‘lgan so‘zlarni aytib, haqiqatdan yuz o‘girganlar. Holbuki, bu xabar – Qur’on va undagi qiyomat haqidagi xabarlar – haqdir va unda hech qanday shubha yo‘q. Ular ixtilof qilganlari uchun emas, balki o‘jarlik va takabburlik tufayli haqni tan olmaydilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Qur’on va qiyomat kuni haqidagi xabar shunchalik buyukki, u har doim muhokama va e’tibor markazida bo‘lgan. Musulmon sifatida biz bu ulug‘ xabarga qat’iy ishonishimiz va unda shubha qilmasligimiz kerak.
2. Haq yo‘lida ixtilof va kelishmovchilik – kofirlarning odatidir. Mo‘minlar esa birlik va ittifoqda bo‘lishlari, Qur’on va sunnatga qat’iy bog‘lanishlari lozim.
3. Insonlarning turli xil noto‘g‘ri qarashlari haqning ulug‘vorligini yanada oshiradi. Biz har qanday shubha va gumondan voz kechib, Allohning kalomiga to‘liq taslim bo‘lishimiz kerak.
4. Qiyomat kuni – haqdir va u albatta bo‘ladi. Bu haqda ixtilof qilganlar oxir-oqibat o‘z xatolarini tan olishga majbur bo‘ladilar, ammo o‘shanda tavba qilish foyda bermaydi. Shuning uchun hozirning o‘zida iymon keltirish va solih amallar qilishga shoshilishimiz zarur.