Nazi'ot surasi — Oyat 22

Kalimalarning maʼnolari:

• أَدْبَرَ — yuz o'girdi, orqasiga qarab ketdi.
• يَسْعَى — harakat qildi, tirishdi, sa'y-harakat qildi (ba'zi ulamolar buni "yugurdi" deb ham izohlashgan).

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda Fir'avnning Muso alayhissalomga berilgan buyuk mo''jizalarni ko'rganidan keyingi holatini bayon qilmoqda. Muso alayhissalom unga eng katta mo''jiza — aso va yorug' nur sochuvchi qo'lini ko'rsatganlarida, Fir'avn bu haqiqatni ko'rdi, lekin u zulm va takabburlik qilib, Musoning payg'ambarligini yolg'onga chiqardi va Robbining amriga itoatsizlik qildi. So'ngra u iymondan yuz o'girdi va butun kuch-g'ayrati bilan Musoga qarshi kurashishga, haqni rad etishga va yer yuzida buzg'unchilik qilishga harakat qildi. U Muso alayhissalomning da'vatiga qarshi fitna uyushtirishga astoydil kirishdi. Ba'zi tafsirlarda aytilishicha, u ilonni ko'rganida qo'rquvdan orqasiga qarab qochdi, keyin esa o'zining yolg'on da'volarini davom ettirish uchun qaytib keldi.

Foydalar va saboqlar:

1. Haq paydo bo'lgach, uni inkor etish va undan yuz o'girish insonning eng katta ziyonidir. Fir'avn mo''jizani o'z ko'zi bilan ko'rdi, ammo takabburlik va mansabparastlik uni iymondan qaytardi.
2. Inson qanchalik kuchli va hokim bo'lmasin, Allohning qudrati oldida ojizdir. Fir'avnning barcha sa'y-harakatlari oxir-oqibat barbod bo'ldi.
3. Haq yo'lida sabr qilgan payg'ambarlar va mo'minlar dushmanlarning hiyla-nayranglaridan qo'rqmasliklari kerak, chunki Alloh o'z yordamini va'da qilgan.
4. Bu oyat har bir insonga ibratdir: agar Allohning oyatlari va dalillari ko'z oldida bo'lsa-da, inson o'jarlik qilib, haqdan yuz o'girsa, oxir-oqibatda xorlik va halokatga duchor bo'ladi.