Nazi'ot surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• أَغْطَشَ: qorong‘i qildi, zulmatga soldi.
• لَيْلَهَا: uning (osmonning) tunini.
• أَخْرَجَ: chiqardi, paydo qildi.
• ضُحَاهَا: uning (osmonning) ertalabki yorug‘ligini, quyosh nurini.

Tafsir:

Alloh taolo osmonni baland shift qilib yaratdi, uning tuzilishida hech qanday nuqson va yoriq yo‘q. So‘ngra uning tunini qorong‘i qildi — quyosh botishi bilan tun zulmatiga burkadi. Keyin esa ertalabki yorug‘likni chiqardi — quyosh chiqishi bilan osmonni yoritdi. Bu ikki holat: kechaning qorong‘iligi va kunduzning yorug‘ligi — Allohning qudrati bilan almashib turadi. U xohlagan paytda tunning qorong‘iligini, xohlagan paytda kunduzning yorug‘ligini keltiradi. Bu go‘zal tartib va mukammal tizim insonlar uchun ibratdir: tun dam olish va osoyishtalik uchun, kunduz esa tirikchilik va mehnat uchun yaratilgan. Agar inson bu buyuk yaratilish haqida o‘ylab ko‘rsa, Allohning har narsaga qodir ekanligini anglaydi va o‘limdan keyin qayta tirilishning ham Unga oson ekanini biladi.

Foydalar:

• Ushbu oyatda Alloh taoloning buyuk qudrati namoyon bo‘ladi: U osmonni, tunni va kunduzni yaratgan Zotdir. Bu kabi ulug‘ ishlarni qilgan Zot uchun insonlarni qayta tiriltirish hech gap emas.
• Tun va kunduzning almashinishi — Allohning rahmati va ne’matidir. Bandalar bu ne’matlarni qadrlashlari va shukr qilishlari lozim.
• Inson tabiatdagi bu go‘zal tartibni kuzatib, o‘z hayotini ham shu tartib asosida olib borishi, tunni dam olish, kunduzni esa foydali ishlar bilan o‘tkazishi kerak.
• Bu oyat insonni o‘ylashga, tafakkur qilishga undaydi: osmonning yaratilishi, tun va kunduzning almashinishi bejiz emas, balki unda chuqur hikmatlar bordir.