Аль-Инфитар сүрөсү — Аят 16

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• وَمَا هُمْ — «жана алар эмес» деген мааниде, башкача айтканда «алар эч качан... болбойт».
• عَنْهَا — «андан» деген мааниде, бул жерде «андан» деп тозок отуна (же кыямат күнүнө) ишара кылынат.
• بِغَائِبِينَ — «жок болуучулардан эмес», «четте калуучулардан эмес» дегенди билдирет. Башкача айтканда, алар тозоктон эч качан алыс боло албайт, андан качып кутула албайт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала тозок ээлеринин абалын баяндап, алар тозок азабынан эч качан четте калбастыгын, андан кутулуу мүмкүнчүлүгү жоктугун билдирет. Алар тозокко киргенден кийин андан чыга албайт, өлүп да кутула албайт — азап түбөлүк уланат. Айрым окумуштуулар «андан» деген сөздү кыямат күнүнө карата түшүндүрүшкөн: башкача айтканда, алар кыямат күнүнөн качып кутула албайт, ал сөзсүз келет. Бул түшүндүрмө боюнча аяттын негизги максаты — кыяматтын, кайра тирилүүнүн чындыгын бекемдоо. Кандай гана түшүндүрмө болбосун, аяттын жалпы мааниси анык: каапырлар жана күнөөкөрлөр тозок азабынан эч качан кутула албайт, ал аларды таштабайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамды ой жүгүртүүгө чакырат: эгер тозок азабы түбөлүк болсо, анда адам бул дүйнөдө эмне кылып жатканын ойлонушу керек.
• Аллахтын адилеттиги чоң: эч кимге зулумдук кылбайт, бирок ким Аллахка каапырлык кылып, күнөөгө батса, анын жообун берет.
• Бул аят ыймандуу адамга эскертүү: тозоктон сактануунун жолу — тообо кылуу, Аллахка кайтуу жана жакшылык иштерди көбөйтүү.
• Ыймандуу адам үчүн бул аят коркунуч эмес, тескерисинче, Аллахтын сүйүүсүнө жетүүгө умтулууга түрткү берет. Анткени Аллах ыймандууларга бейишти убада кылган.
• Ислам дини адамды коркутуу менен гана эмес, үмүт берүү менен да чакырат: ким тообо кылса, Аллах кечирет. Бул аят аркылуу биз Аллахтын адилеттиги менен ырайымын чогуу түшүнөбүз.