Аль-Инфитар сүрәсе — Аять 19

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لا تَمْلِكُ — хуҗа була алмый, кулында түгел.
• شَيْئًا — бернәрсәгә дә (файда яки зарар китерүгә).
• الْأَمْرُ — эш, хөкем, идарә.
• يَوْمَئِذٍ — шул көнне (Кыямәт көнендә).

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Кыямәт көненең бөеклеген һәм ул көннең хәлен тасвирлый. Ул көнне һәркем үз хәле белән мәшгуль булыр, һәм беркем дә беркемгә ярдәм итә алмас. Әгәр дә дөньяда кешеләр бер-берсенә ярдәм итә, бер-берсеннән файдалана ала икән, Кыямәт көнендә бу мөмкинлек тулысынча югалачак. Бер кеше дә икенче кеше өчен бернәрсә дә эшли алмаячак — аның малы да, дәрәҗәсе дә, туганлык бәйләнешләре дә ярдәм итмәячәк.

Шул көнне барлык эшләр, хөкемнәр һәм идарә тулысынча Аллаһы Тәгалә кулында булачак. Дөньяда кешеләр үзләрен ирекле тоталар, ләкин ул көнне Аллаһыдан башка һәркем хәлсез булып калачак. Аның хөкеменә каршы чыгучы, Аның карарын үзгәртүче булмаячак. Ул көнне бөтен эш — Аллаһы Тәгаләнеке, Аның ихтыяры белән генә булачак.

Бу аять Аллаһы Тәгаләнең көче һәм кодрәте турында хәбәр итә, һәм кешеләрнең ул көндәге хәлсезлеген ачык күрсәтә. Дөньяда да, ахирәттә дә барлык эшләр Аллаһы Тәгалә ихтыярында, ләкин Кыямәт көнендә бу хакыйкать тулысынча ачылачак.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһы Тәгаләнең кодрәтен тану — Ул — барлык эшләрнең хуҗасы, Аның хөкеменнән башка бернәрсә дә булмый. Бу безне Аңа тәвәккәл итәргә һәм Аның ризалыгын эзләргә өйрәтә.
2. Дөньядагы мөнәсәбәтләрне дөрес кую — Кыямәт көнендә беркем дә беркемгә ярдәм итә алмаячак, димәк, без бүген үк изге гамәлләр кылырга, Аллаһы ризалыгы өчен эшләргә тиешбез. Кешеләргә ярдәм итү — дөньяда да, ахирәттә дә файдалы.
3. Хисап көненә әзерләнү — Бу аять безне уята: безнең һәр эшебез, һәр сүзебез исәпкә алыначак. Шуңа күрә бүгеннән үк гөнаһлардан тәүбә итеп, изге гамәлләрне арттырырга кирәк.
4. Аллаһыдан башкага таянуның файдасызлыгы — Мал-мөлкәт, байлык, дәрәҗә — болар барысы да Кыямәт көнендә файда бирми. Чын файда — иманда, изге гамәлләрдә һәм Аллаһыга тугрылыкта.
5. Аллаһының гаделлегенә ышаныч — Ул көнне хөкемне Аллаһыдан башка беркем дә итми, ә Аллаһы — иң гадел хөкемче. Бу безнең күңелләребезгә тынычлык бирә: һәркем үз эшенә карап җавап алачак.