Аль-Инфитар сүресі — Аят 19

1. Сөздердің мағынасы:

• يَوْمَ — күн, яғни Қиямет күні.
• لَا تَمْلِكُ — ие бола алмайды, қолынан келмейді.
• نَفْسٌ — жан, адам, ешбір жан.
• لِنَفْسٍ — басқа бір жанға.
• شَيْئًا — ешнәрсе, кез келген пайда немесе зиян.
• وَالْأَمْرُ — іс, билік, әмір.
• يَوْمَئِذٍ — сол күні.
• لِلَّهِ — Аллаһқа тән, жалғыз Аллаһтың қолында.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Қиямет күнінің ұлылығын және сол күнгі адамдардың дәрменсіздігін баяндайды. Сол күні ешбір жан басқа бір жанға ешқандай пайда келтіре алмайды, зиянды да кетіре алмайды. Ата-ана баласына, бала ата-анасына, дос досына, патша қарашысына — ешкім ешкімге көмектесе алмайды. Себебі сол күні барлық билік, барлық әмір жалғыз Аллаһтың қолында. Ол қалағанынша үкім шығарады, Оған ешкім қарсы келе алмайды, ешкім Онымен таласа алмайды, ешбір жеңуші Оны жеңе алмайды. Бұл дүниеде де іс шын мәнінде Аллаһтың қолында болғанымен, адамдарға сырттай себептер мен мүмкіндіктер берілген; ал Қиямет күні бұл перде ашылып, барлық билік тек Аллаһқа тән екені анық көрінеді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят адамды Қиямет күніне дайындық жасауға шақырады: сол күні ешкім ешкімге көмектесе алмайтынын білген адам тек Аллаһқа сүйеніп, Оның разылығы үшін игі амал жасауға ұмтылады.
• Адамдарға дүниелік байлыққа, атақ-дәрежеге, туыс-танысқа тым сенім артпау керектігін үйретеді, өйткені бұлардың барлығы сол күні пайда бермейді.
• Аллаһтың әділдігі мен құдіретіне деген сенімді күшейтеді: барлық іс Оның қолында болғандықтан, әділетсіздікке ұшыраған жан Аллаһтан үміт үзбейді, ал жақсылық жасаған жан өз еңбегінің зая кетпейтініне сенеді.
• Адамды тәубеге және Аллаһқа қайтуға шақырады: өйткені сол күні тек Аллаһтың кешірімі мен рақымы ғана пайда бере алады.
• Бұл аят мұсылманды Аллаһқа құлшылық етуге, Оған шүкіршілік етуге және Оның әмірлеріне бойсұнуға жетелейді, себебі шынайы билік тек Оған тән.