Infitor surasi — Oyat 19

يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَيْئًا ۖ وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِّلَّهِ

Kalimalarning ma’nolari:

• Lā tamliku: egalik qila olmaydi, hech qanday foyda yetkaza olmaydi.
• Shay’an: biror narsa, ozgina bo‘lsa ham foyda yoki zarar.
• Al-amru: ish, hukm, tasarruf.
• Yawma’izin: o‘sha kuni, Qiyomat kunida.

Tafsir:

Bu ulug‘ va dahshatli kun — Qiyomat kunining ta’rifidir. O‘sha kunda hech bir jon boshqa jonga ozgina bo‘lsa ham foyda yetkaza olmaydi. Na ota bolasiga, na bola otasiga, na do‘st do‘stiga, na yaqin qarindosh o‘z yaqiniga yordam bera oladi. Har bir inson faqat o‘z qilmishi bilan band bo‘ladi va o‘z najoti haqida qayg‘uradi. O‘sha kunda barcha ishlar, hukm va tasarruf butunlay Alloh taoloning O‘zigagina xos bo‘ladi. U O‘z hukmini hech qanday to‘siqsiz amalga oshiradi. Dunyoda ham, oxiratda ham hukm yolg‘iz Unga tegishlidir, lekin Qiyomat kunida bu haqiqat to‘liq namoyon bo‘ladi. Hech kim Uning huzurida shafoat qilishga ham, biror narsani o‘zgartirishga ham qodir emas. Uning hukmini qaytaruvchi, Uning qaroriga e’tiroz bildiruvchi hech kim yo‘q.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonga Qiyomat kunining haqiqatini eslatib, uni bu kunga tayyorgarlik ko‘rishga undaydi. Chunki o‘sha kunda hech kim hech kimga foyda bera olmaydi, faqat imon va solih amallargina najot keltiradi.
• Inson dunyoda kimgadir suyanib, kimgadir ishonib yashamasligi kerak. Yagona suyanchiq va panoh Allohdir. O‘sha kunda barcha ishlar Unga qaytadi.
• Bu oyat insonni kamtarlikka va Allohning buyukligini tan olishga chorlaydi. Qiyomat kunida hukm butunlay Allohning ixtiyorida ekanini bilgan inson, dunyoda ham Uning amriga bo‘ysunib yashaydi.
• Alloh taolo bandalariga oxirat kunini eslatib, ularni gunohlardan qaytarishni va to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilishni iroda qilgan. Bu Uning rahmati va mehribonligining belgisidir.