Аль-Мутаффифин сүрәсе — Аять 2

Сүзләрнең мәгънәләре:

• اِكْتَالُوا — үлчәп яки үлчәтеп алу, ягъни кешеләрдән үлчәү яки таразы белән әйбер алу.
• عَلَى النَّاسِ — кешеләрдән, алар яныннан.
• يَسْتَوْفُونَ — тулысынча алу, берни дә кимчетмичә, үз хакларын тулы итеп алу.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үлчәүдә һәм таразыда кимчелек итүчеләргә — ягъни "мутаффифин"нарга — каты ґәзаб булачагы хакында хәбәр бирә. Алар шундый кешеләр: үзләренә берәр нәрсә үлчәп яки тартып алганда, кешеләрдән хакларын тулысынча, бер генә әзлексез дә, тулы итеп алалар. Ягъни сатып алучы булганда, алар үзләренә тиешле үлчәүне яки тартуны камил итеп таләп итәләр, берни дә җуйдырмыйлар. Ләкин үзләре сатучы булып, кешеләргә үлчәп яки тартып биргәндә, алар кимчетәләр, ягъни үлчәүне һәм тартуны киметеп бирәләр. Бу — аларның наданлыгы һәм Аллаһыдан куркуы булмавы сәбәпле эшләнгән явыз гамәл. Алар үз хакларын тулысынча алырга тырышалар, әмма башкаларның хакларын кимсетергә әзерләр. Бу — гаделсезлекнең иң ачык мисалы.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Ислам дине гаделлекне һәм турылыкны өйрәтә: кеше үзенә нәрсә теләсә, башкаларга да шуны ук теләргә тиеш. Үз хакыңны тулы алып, башкаларның хакын кимсетү — зур гөнаһ.
2. Бу аять мөселманнарны сәүдәдә, үлчәүдә һәм тартуда төгәл булырга, һәр эштә дөреслекне тотарга өнди. Кешеләрнең ышанычы — зур аманат, аны бозу — Аллаһы алдында җаваплылыкка китерә.
3. Аллаһы Тәгалә һәр кешенең гамәлләрен күреп тора һәм аларны Җәза көнендә хисапка тартачак. Шуңа күрә бәндә кешеләр алдында гына түгел, ә Аллаһы алдында да тәкъва булырга тиеш.
4. Ислам — үзара мөнәсәбәтләрдә ихласлылык һәм мәрхәмәтлелек дине. Кеше үзенең туганына яки кардәшенә явызлык кылмаска, ә киресенчә, аңа яхшылык теләргә тиеш. Бу аять кешеләрне бер-берсенә карата шәфкатьле һәм гадел булырга өнди.