Mutaffifin surəsi — Ayə 3

1) Bəzi sözlərin izahı:

• كَالُوا — ölçdülər (kayl ilə, yəni həcm ölçüsü ilə).
• وَزَنُوا — çəkdilər (vəzn ilə, yəni çəki ilə).
• يُخْسِرُونَ — əskildirlər, ziyana salırlar, haqqı azaldırlar.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, "Mutəffifin" surəsinin əvvəlindəki ayələrlə birlikdə gəlir və ölçü-çəkidə hiylə edənlərin pis əməlini daha da aydınlaşdırır. Uca Allah buyurur ki, onlar insanlardan alarkən özləri üçün tam ölçüb-çəkirlər, lakin insanlara satarkən və ya verərkən ölçüdə və çəkidə əskildirlər, haqqı azaldırlar. Yəni bir malı başqasından alarkən haqqını tam verirlər, amma başqasına verərkən öz xeyirlərinə olaraq əskildirlər. Bu, ədalətsizliyin, tamahkarlığın və insanların haqqını yeməyin açıq bir nümunəsidir.

Bu əməl yalnız bir kiçik hiylə kimi görünə bilər, lakin əslində böyük bir günahdır. Çünki burada insanların malı, haqqı və etimadı ələ alınır. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) Mədinəyə hicrət etdikdən sonra orada da belə bir vəziyyət mövcud idi; insanlar alarkən tam alır, verərkən əskildirdilər. İslam bu cür davranışı qəti şəkildə qadağan etdi və bunu böyük günahlardan saydı.

Bu ayə bizə öyrədir ki, ədalət yalnız böyük işlərdə deyil, gündəlik alış-verişdə, ölçüdə-çəkidə də gözlənilməlidir. Kim ki, başqasının haqqını bir qram, bir santimetr belə əskildirsə, o, Allah qatında məsuliyyət daşıyır. Əksinə, kim ki, ölçüdə-çəkidə dürüst olarsa, insanlara haqqını tam verərsə, bu, onun imanının və təqvasının əlamətidir.

Ey insan! Düşün: sənin əskiltdiyin o kiçik miqdar, qarşı tərəfin haqqıdır. Allah isə haqqı qoruyandır və zalımdan haqqı soruşandır. Ölçüdə-çəkidə dürüstlük, əslində, Allaha olan imanın və Onun qoyduğu ədalətə boyun əyməyin göstəricisidir. Gəl, bu ayədən ibrət götürək, alış-verişimizdə, işimizdə, sözümüzde və əməlimizdə ədalətli olaq. Unutmayaq ki, kiçik görünən bir haqsızlıq, böyük bir məsuliyyətə səbəb ola bilər. Allahın razılığı isə yalnız doğruluqda və ədalətdədir.