سوره مطففین — آیه 3

معانی کلمات:

• کالُوهم: یعنی برای مردم پیمانه کردند (کالوا لهم).
• وزَنوهم: یعنی برای مردم وزن کردند (وزنوا لهم).
• یُخسِرون: کم میگذارند، نقصان میدهند در کیل و وزن.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از ذکر عذاب شدید برای «مطفّفین» (کسانی که در پیمانه و وزن کم میگذارند)، به شرح حال آنان میپردازد و میفرماید: این افراد هنگامی که از مردم جنس میخرند و برای خود پیمانه یا وزن میکنند، حق خود را بهطور کامل میگیرند و چیزی کم نمیگذارند؛ اما وقتی به مردم میفروشند و برای آنان پیمانه یا وزن میکنند، در کیل و وزن نقصان وارد میکنند و حق آنان را کم میدهند. این آیه اشاره به وضعیت بازاریان مدینه در آغاز هجرت پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) دارد که در معامله با مردم کمفروشی میکردند و خداوند آنان را به این صفت زشت توصیف کرده است. کمفروشی نهتنها در کیل و وزن، بلکه در هر نوع معاملهای که حق طرف مقابل ضایع شود، صدق میکند و نشانهی ضعف ایمان و بیاعتنایی به حساب روز قیامت است.

فواید و پیامهای آیه:

• راستی و امانتداری در معامله: این آیه به ما میآموزد که در تمام معاملات، چه خرید و چه فروش، باید عدالت و انصاف را رعایت کنیم و حق دیگران را کامل بدهیم، زیرا کمفروشی نهتنها گناه است، بلکه موجب خشم خداوند و عذاب دردناک در آخرت میشود.
• حسابرسى دقیق در قیامت: کمفروشان که فکر میکنند با این کار سود میبرند، غافل از آناند که در روز قیامت در برابر خداوند حاضر میشوند و بهخاطر کوچکترین کمفروشی بازخواست خواهند شد؛ پس سود ظاهری آنان به زیان بزرگ اخروی تبدیل میشود.
• آسیب اجتماعی کمفروشی: کمفروشی اعتماد مردم را از بین میبرد و جامعه را به فساد اقتصادی میکشاند؛ بنابراین اسلام با این هشدار شدید، به دنبال ایجاد جامعهای سالم و مبتنی بر صداقت و عدالت است تا روابط اقتصادی بر پایهی اعتماد متقابل استوار باشد.