سوره بروج — آیه 20

معانی کلمات:

• مِن وَرَائِهِمْ: پشت سر آنان، یعنی در برابر و مقابل آنان.
• مُحِیطٌ: احاطهکننده، فراگیرنده.

تفسیر آیه:

خداوند متعال میفرماید که او پشت سر کافران و مشرکان است و به تمامی آنان احاطه کامل دارد. این احاطه، هم از نظر علمی است و هم از نظر قدرت. یعنی هیچ یک از اعمال، گفتار و نیات آنان از علم خداوند پنهان نیست و هیچ کاری از آنان نمیتواند از قلمرو قدرت الهی خارج شود. آنان هر جا بروند و هر کاری کنند، خداوند بر آنان چیره و مسلط است و هیچ راه فراری از اراده و مشیت او ندارند. این احاطه الهی بدان معناست که خداوند همه کردارهای آنان را شمارش میکند و هیچ چیز از آن فروگذار نمیشود و در روز قیامت، پاداش و کیفر دقیق آن را خواهد داد. آنان که گمان میکنند میتوانند از چنگال خداوند بگریزند یا او را ناتوان سازند، سخت در اشتباهاند، زیرا قدرت خداوند بر همه چیز احاطه دارد و هیچ موجودی از حیطه علم و قدرت او بیرون نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید همواره بداند که خداوند بر تمام اعمال او ناظر و آگاه است و هیچ کاری از او پنهان نمیماند؛ این باور، انسان را به تقوا و پرهیز از گناه دعوت میکند.
• هیچ ظالم و ستمگری نمیتواند از عدالت الهی بگریزد؛ خداوند پشت سر همه است و روزی حساب همه را خواهد رسید.
• این آیه مایه آرامش مومنان است که بدانند خداوند حامی و پشتیبان آنان است و دشمنانشان هر چند قدرتمند باشند، در برابر قدرت بیپایان خداوند ناتواناند.
• ایمان به احاطه الهی، انسان را از ترس و واهمه در برابر زورگویان رها میسازد و او را با توکل بر خداوند، استوار و پایدار میگرداند.