سوره غاشیه — آیه 7

معانی کلمات:

• لا یُسْمِنُ: چاق نمی‌کند و به بدن گوشت و توان نمی‌دهد.
• لا یُغنی مِن جوع: گرسنگی را برطرف نمی‌کند و سیری ایجاد نمی‌کند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، خوراک دوزخیان را توصیف می‌کند که چیزی جز گیاهی خاردار و تلخ به نام «ضَریع» نیست. این غذا دو خاصیت اصلی دارد که آن را از هر غذایی بی‌فایده‌تر می‌کند: نخست اینکه هرگز باعث چاقی و فربهی بدن نمی‌شود و هیچ نیرو و انرژی به انسان نمی‌دهد؛ دوم اینکه گرسنگی را هم برطرف نمی‌کند و سیری به همراه نمی‌آورد. به عبارت دیگر، این خوراک نه ظاهر بدن را سود می‌رساند و نه باطن را؛ نه گوشتی می‌رویاند و نه شکمی را سیر می‌کند. دوزخیان در حالی که از شدت گرسنگی رنج می‌برند، به ناچار از این غذای بی‌ارزش می‌خورند، اما هیچ تسکینی نمی‌یابند و عذابشان پیوسته افزون می‌شود. این در حالی است که در دنیا، غذا دو هدف اصلی دارد: یکی تأمین انرژی و رشد بدن، و دیگری رفع گرسنگی؛ اما این خوراکِ دوزخیان هیچ‌یک از این دو هدف را برآورده نمی‌سازد و تنها بر رنج و عذاب آنان می‌افزاید.

فواید و پیام‌های آیه:

1. نعمت غذا را قدر بدانیم: این آیه به ما می‌آموزد که نعمت خوراکی‌های پاک و مفید در دنیا را شکرگزار باشیم و بدانیم که این نعمت‌ها از الطاف بزرگ الهی است. غذایی که می‌خوریم و گرسنگی ما را برطرف می‌کند و به بدن ما نیرو می‌دهد، نعمتی است که بسیاری از مردم از آن غافلند.
2. هشدار به عاقبت گناه: این آیه هشداری جدی به کسانی است که در دنیا از دستورات الهی سرپیچی می‌کنند و به فکر آخرت نیستند. اگر انسان بداند که سرنوشت گناهکاران چنین غذایی بی‌ارزش و عذاب‌آور است، قطعاً در انتخاب راه خود تجدیدنظر می‌کند.
3. عدالت الهی: این آیه نشان می‌دهد که پاداش و کیفر الهی کاملاً عادلانه است. همان‌گونه که مؤمنان در بهشت از غذاهای لذیذ و گوارا بهره‌مند می‌شوند، گناهکاران نیز به سزای اعمال خود می‌رسند و غذایی متناسب با کردارشان دریافت می‌کنند.
4. اهمیت طهارت و پاکیزگی در رزق: این آیه به ما می‌آموزد که در دنیا به دنبال روزی حلال و پاکیزه باشیم، زیرا غذای انسان تأثیر مستقیمی بر روح و جسم او دارد و غذای حرام و ناپاک، انسان را از سیر شدن حقیقی و آرامش دور می‌کند.