Fəcr surəsi — Ayə 20

Sözlərin izahı:

• تُحِبُّونَ (tühibbûnə): sevirsiniz, çox istəyirsiniz.
• الْمَالَ (əl-mal): mal, dünya sərvəti, var-dövlət.
• حُبًّا (hubbən): sevgi, məhəbbət.
• جَمًّا (cəmmən): çox, bol, həddindən artıq, yığılmış.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insanın təbiətində olan bir zəifliyə diqqət çəkir: insan malı, dünya sərvətini həddindən artıq dərəcədə sevir, ona bağlanır və bu sevgi onu elə bir hala gətirir ki, malı Allah yolunda xərcləməkdə xəsislik edir, ehtiyac sahiblərinə kömək etməkdən çəkinir. İnsan var-dövləti toplamağa həris olur, onu əlindən çıxarmaq istəmir və bu hərislik onu comərdlikdən, paylaşmaqdan uzaqlaşdırır.

Bu ayə əslində bir xəbərdarlıqdır və insanı düşünməyə dəvət edir: mal əslində Allahın insana verdiyi bir əmanətdir. Onu sevmək özü qadağan deyil, lakin bu sevgi insanı Allahı zikr etməkdən, yoxsullara kömək etməkdən, haqqı olanların haqqını verməkdən saxlayırsa, o zaman bu sevgi insanın özünə zərər verir. Mal dünyada qalır, insan isə axirətə yalnız əməlləri ilə gedir. Əgər insan malını Allah yolunda xərcləsə, bu, onun üçün əbədi sərvətə çevrilər; əgər xəsislik edib yığsa, o mal ona fayda verməz, əksinə, hesab günü onun üçün bir yük olar.

Ey insan! Qəlbinin sevgisini yalnız dünyaya bağlama. Allahın sənə verdiyi nemətləri Onun razılığı üçün istifadə et. Paylaşmaq səni kasıb etməz, əksinə, bərəkət gətirər, qəlbini zənginləşdirər və səni Allahın sevgisinə yaxınlaşdırar. Quran bizə öyrədir ki, əsl zənginlik malın çoxluğu deyil, qəlbin Allah sevgisi ilə dolu olmasıdır. Gəl, malı qul kimi yığan deyil, onu Allah yolunda xərcləyən comərd qullardan olaq.