Sura Ash-Shams — Aya 8

Maana za maneno:

• Fa-alhamaha: Akamwelekeza na akampa ufahamu wa ndani (ilhamu) kwa nafsi.
• Fujuraha: Uovu wake, maasi, na kufanya yale yaliyokatazwa.
• Taqwaha: Uchamungu wake, kumcha Mwenyezi Mungu, na kufanya yale yaliyoamrishwa.

Ufafanuzi wa Aya:

Baada ya Mwenyezi Mungu kutaja viumbe vyake vikubwa (jua, mwezi, mchana, usiku, mbingu, na ardhi) na kuapa navyo, anaeleza kwamba Amekamilisha uumbaji wa nafsi ya kila mwanadamu kwa umbo bora na akili iliyo sawa. Kisha Akamwelekeza nafsi hiyo na kumfahamisha njia ya wema na njia ya uovu. Yaani, Mwenyezi Mungu ameweka ndani ya kila mtu uwezo wa kutambua mema na mabaya, na kumpa hiari ya kuchagua kati ya kufuata uovu (fujur) au kufuata uchamungu (taqwa). Hii si kwamba Mungu amemlazimisha mtu kufanya uovu, bali amemwelekeza na kumwonyesha njia zote mbili, kisha akamwachia kuchagua kwa hiari yake. Hii ni fadhila kubwa kutoka kwa Mwenyezi Mungu kwa wanadamu, kwani amewapa akili, utambuzi, na uwezo wa kujitenga na dhambi na kufuata wema.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Uthibitisho wa Haki ya Mungu ya Kuongoza: Aya hii inathibitisha kwamba Mwenyezi Mungu ndiye anayemwelekeza mtu kwenye kheri na shari, na kwamba kila mtu ana uwezo wa kujua tofauti kati ya mema na mabaya kwa kutumia akili na ilhamu aliyopewa.
2. Wajibu wa Kuchagua Wema: Kwa kuwa Mungu amemwelekeza mtu njia ya wema na uovu, basi ni wajibu wa kila mtu kuchagua njia ya taqwa (uchamungu) na kuiacha njia ya fujur (uovu), kwa sababu ataulizwa kuhusu chaguo lake.
3. Kutia Tamaa ya Kujitakasa: Aya inayofuata inasema "amefanikiwa aliyeisafisha nafsi yake", hivyo inatia hamasa kwa kila Mwislamu kujitahidi kusafisha nafsi yake kutokana na dhambi na maasi, na kujipamba kwa wema na ibada.
4. Uadilifu wa Mwenyezi Mungu: Mungu hamlazimishi mtu kufanya uovu, bali anamwelekeza na kumwachia hiari, hivyo hakuna mtu atakayeweza kutoa udhuru kwamba hakujua njia ya haki.
5. Kuthamini Neema ya Akili: Aya inatukumbusha kuthamini neema ya akili na utambuzi tuliyopewa, na kuitumia katika kumtii Mwenyezi Mungu na kuepuka maasi.