Ад-Духа сүресі — Аят 7

1. Сөздерге түсініктеме:

• وَوَجَدَكَ (уа уажадака): «және сені тапты» — яғни Аллаһ сені (Мұхаммед пайғамбарды) белгілі бір халде кездестірді деген мағынада.
• ضَالًّا (даллан): Бұл жерде «адасқан» деген әдеттегі мағынада емес, «шариғат жолын, дін ілімін білмейтін, бағыт-бағдарсыз» деген мағынада қолданылған. Яғни пайғамбар (с.а.с.) пайғамбарлыққа дейін Құран мен иман ілімін білмеген күйде болды.
• فَهَدَىٰ (фаһада): «сонда бағыттады, тура жолға салды» — Аллаһ оны шариғат жолына, иман мен ілімге бағыттады деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала осы аятта пайғамбарға (с.а.с.) деген Өзінің шексіз мейірімі мен қамқорлығын еске салады. Ол пайғамбарды пайғамбарлыққа дейінгі кезеңде Құранның не екенін, иманның не екенін білмейтін күйде тапты. Ол кезде ол кісі шариғаттың белгілерін, діннің негіздерін білмейтін еді. Бірақ Аллаһ оны сол білмеушілік күйінде қалдырмай, Өзінің рақымымен тура жолға бағыттады, Құранды үйретті, иманды нәсіп етті және шариғаттың барлық белгілерін білдірді. Бұл — Аллаһтың пайғамбарға деген ерекше қамқорлығының, оны даналықпен жетелеуінің айқын көрінісі. Аят пайғамбардың өз күшімен немесе өз ізденісімен емес, тек Аллаһтың бағыттауымен тура жолға түскенін көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ әр адамды Өзі қалаған кезде тура жолға сала алады. Кімде-кім адасуда болса да, Аллаһтың рақымымен тура жолға түсуі мүмкін.
• Білім мен иман — адамның өз күшімен ғана емес, Аллаһтың нәсіп етуімен келетін нығмет. Сондықтан әр адам Аллаһтан тура жол мен білім сұрап, шүкір етуі керек.
• Пайғамбардың (с.а.с.) өмірі — Аллаһтың қамқорлығының нақты үлгісі. Ол кісінің пайғамбарлыққа дейінгі білмеушілігі оның кемшілігі емес, керісінше Аллаһтың оны кейін қалай бағыттағанының дәлелі.
• Бұл аят әр мұсылманға үміт береді: қаншалықты қателесіп, адасып жүрсең де, Аллаһқа шын жүректен бет бұрсаң, Ол сені тура жолға салады.
• Ислам діні — адамды надандықтан білімге, адасушылықтан тура жолға жетелейтін нұр. Бұл аят сол нұрдың қайнар көзі Аллаһ екенін еске салады.