Аз-Зальзаля сүресі — Аят 5

1. Сөздердің мағынасы:

• بِأَنَّ — «себебі», «өйткені» деген мағынада; бұл жерде жердің неліктен хабар беретінінің себебін түсіндіреді.
• رَبَّكَ — «Раббың» — Алла Тағаланың Жаратушы, Ие, Тәрбиелеуші деген мағынадағы есімі.
• أَوْحَىٰ — «уахи етті», яғни «білдірді», «бұйырды», «ішіне салды» деген мағынаны білдіреді. Бұл жерде Алланың жерге аян арқылы әмір беруі туралы айтылады.
• لَهَا — «оған» — жерге қатысты қолданылған.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Қиямет күні жердің өз үстінде істелген жақсылық пен жамандық туралы хабар беретінін баяндайтын алдыңғы аяттардың жалғасы. Жер неге хабар береді? Себебі Раббың оған әмір етті, яғни Алла Тағала жерге өз үстінде жасалған амалдар туралы айтып беруін білдіріп, бұйырды. Жер өз бетінше емес, Жаратушының әмірімен тіл қатады. Бұл — Алланың құдіретінің көрінісі: жансыз деп ойлайтын жер де Қиямет күні Алланың әмірімен сөйлеп, адамдардың істеген істеріне куәлік етеді. Осылайша әркім өз амалының нәтижесін көреді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағаланың құдіреті шексіз: қаласа, жансыз жерді де сөйлетіп, куәлік еткізе алады. Бұл — Оның әміріне ешнәрсенің қарсы тұра алмайтынының дәлелі.
• Адам баласы әрбір ісі үшін есеп беретінін ұғынуы керек. Жер куәлік ететін болса, жасырын жасалған амалдар да ашылмақ.
• Бұл аят мұсылманды жақсылық жасауға құлшындырады: жердің өзі жақсылықты айтып беретіні — сауаптың мол болатынының белгісі.
• Құранның ғылыми-рухани тереңдігі: қарапайым сөздермен үлкен ақиқатты жеткізеді, бұл — Құранның кереметтігінің бір көрінісі.
• Алланың әміріне бойсұну — әр жаратылыстың парызы. Жер де Раббысының әмірін орындайды. Адам баласы да Алланың әмірлерін орындауға ұмтылуы тиіс.