Sura Fotiha — Oyat 3

Kalima ma'nolari:

• Ar-Rahmon: Mehnati cheksiz bo‘lib, barcha maxluqotlarni o‘z rahmati bilan qamrab olgan Zot.
• Ar-Rahim: Doimiy va abadiy rahmati bilan mo‘min bandalariga xos marhamat qiluvchi Zot.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo O‘zining ikki go‘zal ismini zikr qilmoqda: Ar-Rahmon va Ar-Rahim. Bu ikki ism Allohning rahmati (mehr-shafqati)ning kengligini va cheksizligini ifodalaydi. Ar-Rahmon — Allohning rahmati butun olamlarga, barcha yaratilgan narsalarga — insonlarga, hayvonlarga, jannat va do‘zax ahli kabi barcha maxluqotlarga yetib boradi. Bu rahmat dunyoda hamma narsani qamrab olgan: quyosh nuri, yomg‘ir, rizq, hidoyat — bularning barchasi Allohning umumiy rahmatidandir. Ar-Rahim esa mo‘min bandalarga xos bo‘lgan maxsus rahmatdir — bu rahmat ularni oxiratda jannatga kiritish, gunohlarini kechirish va ulug‘ ne’matlar bilan siylash orqali namoyon bo‘ladi.

Ushbu oyat Allohga hamd-sanodan so‘ng kelib, bandani Rabbining rahmatiga umid bog‘lashga, Uning mehribonligidan qo‘rqish bilan birga umidvor bo‘lishga chorlaydi. Alloh taolo o‘zini bizga shu ikki ism bilan tanishtirib, bandalarini rahmatiga chorlamoqda. Ey aziz o‘quvchi! Allohning rahmati cheksizdir — gunohlaringiz qanchalik ko‘p bo‘lmasin, Uning rahmatidan umidingizni uzmang. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) hadislarida aytganlar: "Allohning rahmati Uning g‘azabidan ustundir". Har bir nafasda, har bir yurak urishida Allohning rahmati bizni o‘rab turibdi. Bas, shu rahmatga shukr qilib, Uning buyruqlariga itoat etaylik va Uning rahmatini o‘zimizga jalb qilaylik. Zero, Alloh rahmat qiluvchilarni yaxshi ko‘radi va rahmat qilgan bandalariga ham rahmati bilan muomala qiladi.