سوره ہود — آيت 105

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• يَوْمَ يَأْتِ: اهو ڏينهن جڏهن قيامت اچي پيش ٿيندي.
• لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ: ڪا به نفس (ڪو به انسان) ڳالهه نه ڪندو.
• إِلَّا بِإِذْنِهِ: سواءِ الله جي اجازت جي.
• شَقِيٌّ: بدبخت، يعني اهو شخص جيڪو عذاب جو حقدار بڻجندو.
• سَعِيدٌ: نيڪ بخت، يعني اهو شخص جيڪو الله جي فضل سان نعمتن ۾ داخل ٿيندو.

2) تفسير:

قيامت جو ڏينهن جڏهن اچي پيش ٿيندو، ته ڪو به انسان پنهنجي مرضي سان ڳالهه نه ڪري سگهندو، نه ڪا حجت ۽ دليل پيش ڪري سگهندو ۽ نه ئي ڪا سفارش ڪري سگهندو، سواءِ ان جي ته الله تعاليٰ جنهن کي اجازت ڏئي. ان ڏينهن سڀ مخلوق خاموش هوندي، رڳو اهو ئي ڳالهائي سگهندو جنهن کي الله ڳالهائڻ جي اجازت ڏيندو. پوءِ ماڻهن جا ٻه قسم ٿي ويندا: هڪڙا بدبخت ۽ بدقسمت، جيڪي پنهنجي ڪيل عملن جي ڪري عذاب ۾ داخل ٿيندا، ۽ ٻيا نيڪ بخت ۽ خوش قسمت، جيڪي الله جي فضل ۽ رحمت سان جنت ۽ نعمتن ۾ داخل ٿيندا.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• قيامت جو ڏينهن يقيني ۽ حقيقي آهي، ان تي ايمان آڻڻ هر مسلمان تي فرض آهي.
• الله تعاليٰ جي قدرت ۽ حڪمراني جو اظهار ٿئي ٿو ته ان ڏينهن ڪو به سندس اجازت کان سواءِ ڳالهه نه ڪري سگهندو.
• انسان کي دنيا ۾ ئي پنهنجي عملن جي جاچڇاچ ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اتي ڪا به حجت ۽ بهانو نه هوندو.
• اهو ڏينهن ماڻهن کي ٻن گروهن ۾ ورهائي ڇڏيندو: بدبخت ۽ نيڪ بخت، جنهن مان هر انسان کي پاڻ کي نيڪ بختن ۾ شامل ڪرڻ جي ڪوشش ڪرڻ گهرجي.
• الله جي رحمت ۽ فضل تي اميد رکڻ گهرجي ۽ ساڻس گڏ عذاب کان ڊڄڻ گهرجي، ته جيئن آخرت ۾ ڪاميابي نصيب ٿئي.
• اهو ايمان ۽ عمل جو سڏ آهي ته دنيا جي زندگي ۾ ئي نيڪ عمل ڪري آخرت جي سعادت حاصل ڪجي، ڇاڪاڻ ته اتي ڪنهن جي ڳالهه ٻڌي نه ويندي ۽ نه ئي ڪا سفارش ڪم ايندي، سواءِ الله جي اجازت جي.