سوره هود — آیه 45

معانی کلمات:

• نادی: با صدای بلند خواند و فریاد زد.
• أحکم الحاکمین: عادلترین و داناترینِ حکمکنندگان.

تفسیر آیه:

حضرت نوح علیهالسلام پس از آنکه پسرش را در میان امواج طوفان دید و دانست که او به کشتی نپیوسته و غرق خواهد شد، دلش به درد آمد و با حالت تضرع و زاری، پروردگار خود را ندا داد و عرض کرد: «پروردگارا! همانا پسرم از خاندان من است و تو به من وعده دادهای که خاندانم را نجات خواهی داد. وعده تو حق است و هرگز خلاف آن نمیشود و تو بهترین و عادلترینِ حکمکنندگانی.»

نوح علیهالسلام با این سخن، نه به درگاه الهی اعتراض داشت، بلکه از روی شفقت پدری و با تکیه بر وعدهای که خداوند درباره نجات اهلبیت او داده بود، خواستار نجات پسرش شد. او میدانست که خداوند حکمش بر اساس حکمت و عدالت است و هر چه کند عین صواب است، اما چون از سرنوشت پسرش بیخبر بود و نمیدانست که او به سبب کفرش از اهل نجات نیست، این درخواست را مطرح کرد. خداوند در آیات بعد پاسخ او را خواهد داد که این پسر، به سبب کفر و عمل ناشایستش، از خاندان معنوی و اهل ایمان تو نیست و نباید او را از اهل خود بدانی.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که پیامبران الهی نیز در برابر قضای الهی، با تضرع و خشوع به درگاه خداوند پناه میبرند و این الگویی برای ماست که در هر سختی و مشکلی، تنها به خداوند پناه ببریم و او را بخوانیم.
• ایمان به وعدههای الهی و یقین به اینکه خداوند هرگز خلاف وعده خود عمل نمیکند، از مهمترین ارکان ایمان است؛ همانگونه که نوح علیهالسلام با ایمان کامل به حقانیت وعد الهی، آن را بیان کرد.
• عدالت و حکمت خداوند اقتضا میکند که نجات و رحمت او شامل حال کسانی شود که ایمان آورده و عمل صالح انجام دهند، نه صرفاً به دلیل نسبت خانوادگی با پیامبران. این درس مهمی است که در روز قیامت، هیچ کس به دیگری کمک نمیکند مگر با ایمان و عمل صالح خودش.
• محبت پدری و دلسوزی برای فرزندان، امری طبیعی و پسندیده است، اما باید در چارچوب رضای الهی و تسلیم در برابر حکمت او باشد؛ چنانکه نوح علیهالسلام پس از پاسخ خداوند، تسلیم کامل شد.