Йусуф сүресі — Аят 17

1. Сөздердің мағынасы:

• نَسْتَبِقُ — жарысамыз, яғни жүгіруде және оқ атуда бір-бірімізбен жарысу.
• مَتَاعِنَا — біздің заттарымыз, киімдеріміз және азық-түлігіміз.
• الذِّئْبُ — қасқыр.
• بِمُؤْمِنٍ لَّنَا — бізге сенетін, бізді шындыққа шығаратын.

1. Аяттың тәпсірі:

Ағалары әкелері Жақыпқа (ғ.с.) келіп: «Уа, әкеміз! Біз жүгіру мен оқ атудан жарысуға кетіп едік, Жүсіпті заттарымыздың қасында қалдырдық. Ол кезде оны қорғаусыз тастаған жоқпыз, керісінше өз жүгіміз бен киімдеріміздің қасында сақтаушы ретінде қалдырдық. Бірақ қасқыр келіп оны жеп қойды. Уа, әкеміз, біз шын айтып тұрсақ та, сен бізге сенбейсің, өйткені Жүсіпке деген шексіз махаббатың мен оған деген қамқорлығың сенің жүрегіңді бізге сенімсіз етіп қойды», — деді.

Бұл аят Жүсіп пайғамбардың (ғ.с.) бастан кешкен сынағының басталуын баяндайды. Ағалары қызғаныштан туған қастандықтарын жасыру үшін өтірік әңгіме тоқыды. Олар сырттай қарағанда сенімді болып көрінетін жағдай ойлап тапты: жарысқа кету, Жүсіпті заттардың қасында қалдыру, қасқырдың жеп қоюы. Алайда олардың өздері де әкелерінің бұл өтірікке сенбейтінін білді, сондықтан соңғы сөйлемде «сен бізге сенбейсің, тіпті шын айтсақ та» деп мойындады. Бұл олардың кінәсін одан әрі айқындай түседі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Шындық пен әділдіктің маңыздылығы: Өтірік пен айла уақытша болса да, оның салдары ауыр болады. Бұл аят өтіріктің қаншалықты зиянды екенін және оның отбасылық қарым-қатынастарға кері әсерін көрсетеді.
• Сабыр мен тәуекелдің құндылығы: Жақып пайғамбар (ғ.с.) баласынан айырылу сынағына ұшыраса да, Аллаһқа тәуекел етіп, сабыр сақтады. Бұл — иманды адамның қиындыққа қалай төзе білуінің үлгісі.
• Қызғаныштың зияны: Ағаларының Жүсіпке деген қызғанышы оларды ауыр күнәға — өтірікке және бауырына қастандыққа итермеледі. Бұл қызғаныштың адамды қандай жамандыққа апаратынын ескертеді.
• Аллаһтың хикметі: Бұл оқиға сырттай қарағанда қайғылы болып көрінгенімен, Аллаһтың жоспарында Жүсіптің биік дәрежеге жетуіне жол ашатын сынақ еді. Бұл — мұсылманның әрбір қиындықта Аллаһтың хикметін іздеуі керектігін үйретеді.
• Отбасылық сенім мен сүйіспеншілік: Бұл аят отбасындағы сенімнің қаншалықты маңызды екенін және оны жоғалтудың ауыр зардаптарын көрсетеді.