سوره ابراهیم — آیه 40

معانی کلمات:

• مُقِيمَ الصَّلَاةِ: کسی که نماز را به طور کامل و با رعایت تمام شرایط و ارکان آن به جا میآورد و بر آن مداومت دارد.
• وَ مِن ذُرِّيَّتِي: و از نسل و فرزندان من.
• تَقَبَّلْ دُعَاءِ: دعایم را بپذیر و آن را مورد اجابت قرار بده.

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیهالسلام پس از آنکه خانهای کعبه را بنا نهاد و اسماعیل و مادرش را در سرزمین خشک و بیآب و علف مکه ساکن کرد، دست به دعا برداشت و از پروردگار خود درخواستهایی داشت. در این آیه، او از خداوند میخواهد که او را برپادارندهی نماز قرار دهد؛ یعنی کسی که نماز را به بهترین و کاملترین شکل ممکن به جا میآورد و در آن کوتاهی نمیکند. سپس از خدا میخواهد که از ذریه و فرزندانش نیز کسانی باشند که اقامهکنندهی نماز باشند و این عبادت بزرگ را پاس بدارند. او در ادامه میگوید: «پروردگارا! دعای مرا بپذیر» و این درخواست نشاندهندهی تواضع و خشوع این پیامبر بزرگ در برابر خداوند است که حتی پس از انجام عظیمترین کارها، باز هم از خدا میخواهد که اعمال و دعاهایش را قبول فرماید.

فواید و پیامهای آیه:

• اهمیت والای نماز در زندگی انسان: حضرت ابراهیم که از پیامبران اولوالعزم است، برای خود و فرزندانش تداوم و اقامهی نماز را از خدا میخواهد؛ این نشان میدهد که نماز ستون دین و مایهی استحکام ایمان است.
• توجه به نسل و فرزندان: پدران و مادران باید برای هدایت و دینداری فرزندان خود دعا کنند و در کنار تلاش عملی، از خداوند بخواهند که آنان را اهل عبادت و بندگی قرار دهد.
• تواضع در برابر خداوند: حتی بهترین بندگان خدا نیز باید از او بخواهند که اعمالشان را بپذیرد و این درس بزرگی است که هیچگاه نباید به عبادات خود مغرور شویم و همیشه از خداوند قبولی آنها را طلب کنیم.
• پیوند دعا و عمل: حضرت ابراهیم ابتدا عمل کرد (بناء کعبه) و سپس دعا نمود؛ این میآموزد که دعا باید همراه با تلاش و کوشش باشد، نه اینکه تنها به زبان دعا کنیم و از عمل باز بمانیم.