Hijr surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• Shiya' — toifalar, guruhlar, jamoatlar ma'nosini bildiradi.
• Avvalin — oldingi ummatlar, o'tgan xalqlar.

Tafsir:

Qasamki, ey Muhammad sollallohu alayhi va sallam, biz sizdan oldin ham o'tgan avlodlar, turli guruh va jamoatlar ichidan payg'ambarlar yubordik. Ular orasida Nuh, Hud, Solih, Lut, Shuayb alayhimussalom kabi elchilar bor edi. Ammo shunga qaramay, bu ummatlarga qaysi bir payg'ambar kelgan bo'lmasin, ular o'sha payg'ambarni masxara qilganlar, uning da'vatini rad etganlar va unga qarshi chiqqanlar.

Bu orqali Alloh taolo O'z payg'ambariga tasalli beradi: Ey Muhammad, sizning qavmingizning sizni yolg'onchiga chiqarishi va masxara qilishi yangi holat emas. Sizdan oldin o'tgan payg'ambarlar ham xuddi shunday holatlarga duch kelganlar. Demak, siz bu yo'lda yolg'iz emassiz, balki sizdan oldingi barcha payg'ambarlar ham xuddi shu sinovlardan o'tganlar. Bu esa payg'ambarimizning qalbini taskin beradi va sabr qilishga undaydi.

Foydalar:

1. Payg'ambarlar tarixidan ibrat olish — har bir davrda haq da'vatchilari dushmanlik va masxaralarga uchragan, ammo oxir-oqibat haq g'alaba qilgan.
2. Bu oyat mo'minlarga tasalli beradi — agar ular haq yo'lida qiyinchiliklarga duch kelsalar, bu Allohning sinovidir va bundan oldingi payg'ambarlar ham shunday sinovlardan o'tganlar.
3. Payg'ambarlarning birdek masxara qilinishi, ularning haqiqiy elchi ekanliklarining belgisidir — chunki batil ahli doimo haq ahli bilan kurashgan.
4. Bu oyatda payg'ambarlik zanjirining birligi va uzviyligi ko'rsatilgan — barcha payg'ambarlar bir xil da'vat, ya'ni tavhid da'vati bilan kelganlar.
5. Musulmonlarga sabr va matonat o'rganiladi — haq yo'lidagi har qanday to'siq va qiyinchiliklarga qaramay, o'z da'vatlarini davom ettirishlari lozim.