سوره حجر — آيت 10

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• شِيَعِ: جمع آهي ”شِيعة“ جي، معنيٰ ٿا گروھ، ٽوليون، جماعتون ۽ امتون. هتي مراد اڳيون امتون ۽ قومون آهن.
• الْأَوَّلِينَ: اڳيان، يعني اهي قومون ۽ امتون جيڪي توکان اڳ ٿي گذريون.

2) آيت جي تفسير:

اي پيغمبر! اسان توکان اڳ به پنهنجا رسول موڪليا هئا، اهي اڳين قومن ۽ امتن ۾ موڪليا ويا هئا. انهن اڳين امتن وارن به پنهنجن رسولن کي ڪوڙو ڪيو ۽ انهن جو مذاق اڏايو، تنهنڪري اي پيغمبر! تون ئي اڪيلو رسول نه آهين جنهن کي سندس قوم ڪوڙو ڪيو هجي، تنهنجي قوم جيڪو توکي ڪوڙو ڪري ٿي ۽ تنهنجو مذاق اڏائي ٿي، اهو ڪجهه نئون نه آهي، پر اڳ ۾ به اهڙو ئي ٿيندو رهيو آهي. ان ۾ تنهنجي دل کي تسلي ۽ آرام آهي ته تون پنهنجي دعوت جي راهه ۾ اڪيلو نه آهين، پر سڀني اڳين رسولن سان به اهڙو ئي سلوڪ ٿيو هو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• دل جي تسلي: جڏهن انسان کي خبر پوي ٿي ته سندس مخالفت ۾ ڪجهه به نئون ناهي، پر اڳ ۾ به سچن ۽ نيڪ ماڻهن سان اهڙو ئي سلوڪ ٿيندو رهيو آهي، ته ان کي همت ۽ حوصلو ملي ٿو ۽ هو پنهنجي راهه تي قائم رهي ٿو.
• اسلام جي عالمگيريت: قرآن مجيد ٻڌائي ٿو ته الله تعاليٰ هر قوم ۽ هر زماني ۾ پنهنجا رسول موڪليا آهن، جنهن مان ظاهر ٿئي ٿو ته اسلام جي دعوت ڪنهن هڪ قوم يا هڪ زماني سان مخصوص نه آهي، پر سڀني انسانن لاءِ هدايت جو ذريعو آهي.
• صبر ۽ استقامت جو سبق: قرآن مجيد اسان کي سيکار ٿو ته سچائي جي راهه ۾ مشڪلاتون ۽ مخالفتون اينديون رهنديون آهن، پر انهن تي صبر ڪرڻ ۽ ثابت قدم رهڻ ئي ڪاميابي جي ڪنجي آهي.
• قرآن جي حقانيت: قرآن مجيد ۾ اڳين قومن ۽ رسولن جا ذڪر ان ڳالهه جو ثبوت آهن ته هي ڪتاب الله تعاليٰ جو طرفان نازل ٿيل آهي، ڇاڪاڻ ته اهو اڳين واقعن ۽ قومن جي باري ۾ اهڙيون صحيح خبرون ڏئي ٿو، جيڪي انساني علم کان ٻاهر هيون.
• رسولن جي ڪردار جي عظمت: آيت مان معلوم ٿئي ٿو ته رسولن جي ذميواري صرف پيغام پهچائڻ هئي، ۽ انهن کي ان ڳالهه جي پرواهه نه هئي ته ماڻهو مٿن ايمان آڻيندا يا نه، پر اهي پنهنجي فرض تي قائم رهيا.