Аль-Хиджр сүрөсү — Аят 10

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• شِيَعِ (шийаъ): Бул сөздүн жекелик түрү شِيعَة (шийъа) болуп, "топ", "жамаат", "тарап" дегенди билдирет. Бул жерде мурунку пайгамбарлар жиберилген ар кайсы элдердин жана коомдордун топтору, жамааттары сүрөттөлүп жатат.
• الْأَوَّلِينَ (аль-аввалийн): "Мурункулар", "илгеркилер" деген маанини берет. Бул жерде Мухаммад пайгамбардан (с.а.в.) мурун өткөн өткөн замандагы элдер жөнүндө айтылып жатат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Улуу Аллах бул аятта Өзүнүн сүйүктүү пайгамбары Мухаммадга (с.а.в.) кайрылып, аны сооротуп, жүрөгүн бекемдеп жатат. Аллах айтат: "Оо, пайгамбар! Биз сенден мурун дагы илгерки элдердин арасына, алардын ар кайсы топторуна жана жамааттарына пайгамбарларды жибергенбиз. Алар дагы сенин элиң сыяктуу эле Аллахтын элчилерин жалганга чыгарышкан, аларга каршы чыгышкан жана аларды шылдыңдашкан. Сен бул жолдо жалгыз эмессиң, сенин элиңдин сага каршы көрсөткөн мамилеси мурунку элдердин пайгамбарларына көрсөткөн мамилесинен айырмаланбайт. Демек, сен буга чыдап, сабыр кыл, анткени бул Аллахтын мурунку үммөттөргө да белгилеген мыйзамы (сүннөтү)."

Бул аят пайгамбарга (с.а.в.) гана эмес, ошондой эле анын жолун жолдогон бардык ыймандуу адамдарга да сооротуу жана бекемдик берүү болуп саналат. Ар бир доордо акыйкатты айткан адамдарга каршы чыгуучулар, аларды жалганга чыгаруучулар болгон. Бул — Аллахтын сыноосу жана ыймандуулардын чыдамкайлыгын сыноо үчүн коюлган табигый нерсе.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Сооротуу жана бекемдик: Бул аят ыймандууларга алардын жалгыз эместигин, акыйкат жолунда кыйынчылыктарга дуушар болгондордун баары Аллахтын колдоосуна ээ болорун жеткирет. Бул адамдын жүрөгүнө тынчтык жана ишеним берет.
• Аллахтын даанышмандыгы: Аллах мурунку элдерге да пайгамбарларды жибергенин билүү аркылуу, биз Аллахтын адамзатты эч качан жалгыз калтырбаганын, ар дайым туура жолду көрсөтүү үчүн элчилерди жиберип турганын түшүнөбүз. Бул Аллахтын чексиз мээримин жана камкордугун чагылдырат.
• Тарыхтан сабак алуу: Мурунку элдердин пайгамбарларды жалганга чыгарып, акыбети кайгылуу болгонун эскерүү бизди ойлонууга чакырат. Бул бизге акыйкатты кабыл алуунун жана Аллахтын элчилерин урматтоонун маанилүүлүгүн үйрөтөт.
• Сабырдуулукка чакыруу: Пайгамбардын (с.а.в.) жашоосундагы кыйынчылыктарды жана ага берилген сооротууну көрүү аркылуу, биз өз жашообуздагы сыноолорго сабырдуулук менен мамиле кылууну үйрөнөбүз. Бул биздин ыйманыбызды күчөтөт жана Аллахтын жардамына болгон ишенимибизди бекемдейт.
• Исламдын универсалдуулугу: Бул аят ислам дини гана Мухаммад пайгамбарга (с.а.в.) түшүрүлгөн жаңы дин эмес, тескерисинче, Адам атадан баштап бардык пайгамбарлар алып келген бир эле акыйкаттын уландысы экенин көрсөтөт. Бул исламдын адамзат тарыхы менен терең байланышын жана анын универсалдуулугун далилдейт.