سوره حجر — آیه 17

معانی واژگان:

• حَفِظْنا: نگهبانی کردیم، محافظت نمودیم.
• شَیطان: موجودی سرکش و متمرّد از جنّیان که از فرمان خداوند خارج شده است.
• رَجیم: راندهشده، مطرود از رحمت الهی؛ کسی که با شهابهای آسمانی سنگسار و رانده میشود.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید که آسمان را از دسترسی هر شیطان راندهشده و مطرودی حفظ کرده است. این حفظ و نگهبانی به گونهای است که شیاطین توانایی صعود به آسمانها و اطلاع یافتن از اسرار غیب و فرمانهای الهی را ندارند. آنها با شهابهای آسمانی که از جانب خداوند پرتاب میشود، از رسیدن به آسمان باز داشته میشوند و از هرگونه استراق سمع (گوش دادن پنهانی به سخنان فرشتگان) محروم میگردند. این آیه در ادامه آیات پیشین است که خداوند آسمان را با ستارگان و برجهای زیبا آراسته و سپس آن را از وجود شیاطین پاک و محفوظ گردانیده است. این حفاظت، نشانه قدرت کامل الهی و تدبیر حکیمانه او در نظام آفرینش است.

فواید و پیامهای آیه:

• عظمت و قدرت الهی: این آیه نشان میدهد که خداوند بر تمام عالم هستی احاطه کامل دارد و هیچ موجودی، حتی شیاطین سرکش، نمیتوانند از حیطه قدرت و اراده او خارج شوند.
• امنیت و آرامش: همانگونه که خداوند آسمان را از وجود شیاطین پاک کرده است، مؤمنان نیز میتوانند با پناه بردن به خداوند و ذکر او، دلهای خود را از وسوسههای شیطانی حفظ کنند و در امنیت و آرامش معنوی قرار گیرند.
• اهمیت حریم الهی: این آیه به ما میآموزد که حریمهای الهی (مانند آسمانها، قرآن، و دین خدا) بسیار مقدس و محفوظ هستند و هیچ نیروی پلیدی نمیتواند به آنها نفوذ کند. این امر ایمان ما را به حفظ و حراست قرآن کریم از هرگونه تحریف و دستبرد، تقویت میکند.
• امید و دلگرمی: وقتی خداوند آسمان را از شیاطین حفظ میکند، قطعاً بندگان مؤمن و صالح خود را نیز در برابر وسوسههای شیطانی تنها نمیگذارد و آنها را یاری خواهد کرد تا بر دشمن درونی و بیرونی خود پیروز شوند.