Аль-Хиджр сүрөсү — Аят 4

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• قَرْيَةٍ (карйа): Шаар же айыл-кыштак дегенди билдирет. Бул жерде каапырлык кылган эл-журтту билдирет.
• كِتَابٌ مَّعْلُومٌ (китаабун маълуум): Белгиленген убакыт, белгилүү мөөнөт дегенди билдирет. Аллахтын илиминде так белгиленген убакыт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы келген адамдарга жооп берип жатат. Алар пайгамбарды жалганга чыгарып, ага азап түшүрүүнү талап кылышкан. Ошондо Аллах Таала айтат: Биз эч бир каапыр болгон шаарды же айылды азап менен жок кылбадык, бирок алардын жок болуусу үчүн белгиленген убакыт, белгилүү мөөнөт бар. Биз аларды ал мөөнөт келмейинче жок кылбайбыз. Бул мөөнөт Аллахтын илиминде так белгиленген, ал алдыга да жылбайт, артка да жылбайт. Мурунку өткөн коомдор да ушундай болгон — алар да белгиленген убакыт келгенде гана азапка кабылышкан.

Демек, аяттагы негизги маани: Аллах Таала адилеттүү, Ал эч кимди эрте же кеч азаптабайт. Ар бир каапыр коомдун азабы үчүн белгиленген убакыт бар. Бул убакыт Аллахтын илиминде белгилүү жана так. Ошондуктан пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы келгендер азапты шаштырып талап кылганда, Аллах аларга азаптын өз убактысы бар экенин билдирүүдө.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги: Аллах Таала эч кимге зулумдук кылбайт. Ар бир нерсенин өз убактысы бар. Бул бизге Аллахтын адилеттүү жана даанышман экенин көрсөтөт.
• Сабырдуулук: Азап же жаза шаштырылбайт. Аллахтын белгилеген убактысы келгенде гана болот. Бул бизге сабырдуу болууну үйрөтөт.
• Аллахтын илиминин кенендиги: Аллахтын илиминде баары белгилүү. Ал эч нерсени унутпайт жана адашпайт. Бул биздин ишенимибизди бекемдейт.
• Эскертүү: Каапырлык кылган коомдор белгиленген убакытта жок болгон. Бул бизге эскертүү — биз да Аллахтын буйруктарына баш ийишибиз керек.
• Исламдын даанышмандыгы: Ислам бизге ар бир нерсенин өз убактысы бар экенин үйрөтөт. Шаштыруу же ашыкча шашуу туура эмес. Бул биздин жашообузду тынч жана тең салмактуу кылат.

Бул аят бизге Аллахтын адилеттүү, даанышман жана илими кенен экенин түшүндүрөт. Ошондой эле бизге сабырдуу болууну, Аллахтын белгилеген убактысына ишенүүнү үйрөтөт. Ислам — бул тынчтык, адилеттик жана даанышмандык дини.