حجر سۈرىسى — ئايەت 67

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• اھل (أَهْلُ): كىشىلەر، شەھەر ئاھالىسى.
• مەدىنە (الْمَدِينَةِ): بۇ يەردە لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى ياشايدىغان شەھەر — سەدۇم شەھىرى كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• يەستەبشىرۇن (يَسْتَبْشِرُونَ): خۇشال بولۇش، خۇشخەۋەر ئاڭلاپ سۆيۈنۈش. بۇ يەردە ئۇلارنىڭ ناچار مەقسىتى ئۈچۈن خۇشاللىق بىلەن كەلگەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ.

2) ئايەت تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قىسسەسىنى بايان قىلىپ، ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ قانچىلىك رەزىل ۋە بۇزغۇنچى بولغانلىقىنى بىزگە ئەسكەرتىدۇ. ئۇ چاغدا لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆيىگە پەرىشتىلەر ئادەم شەكلىدە مېھمان بولۇپ كەلگەن ئىدى. لۇت ئەلەيھىسسالام بۇ مېھمانلارنىڭ ئۆز قەۋمىنىڭ قولىدىن زىيان تارتىشىدىن قاتتىق ئەنسىرەپ، غەمگە چۆمۈلگەن ئىدى.

شەھەر ئاھالىسى لۇتنىڭ ئۆيىدە يېڭى مېھمانلار بارلىقىنى ئاڭلاپ، دەرھال ئۇ يەرگە قاراپ يۈرۈش قىلدى. ئۇلارنىڭ كېلىشىدىكى مەقسەد ياخشى ئەمەس ئىدى — ئۇلار بۇ مېھمانلارغا قارشى قەبىھ ۋە ناھايىتى رەزىل ئىش قىلماقچى بولۇپ، شەھۋەت خاھىشىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن خۇشاللىق ۋە ئىشتىياق بىلەن كەلگەن ئىدى. ئۇلارنىڭ يۈز-ئەھۋالىدا ھېچقانداق ئۇيالغۇ ۋە پەرۋەردىگارغا قارشى تۇرۇش ئەندىشىسى يوق ئىدى؛ بەلكى ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ بۇزۇق ئەمەلىنى ئاشكارا قىلىشقا ئالدىراپ كېلىۋاتاتتى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، گۇناھ ۋە بۇزۇقچىلىق كىشىنىڭ قەلبىنى قاتتىق قىلىپ، ئۇنى ھاياتىي پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرىدىن يىراقلاشتۇرىدۇ. لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى پەقەت بىر قېتىملىق خاتالىق قىلمىدى، بەلكى ئۇلار بۇ رەزىل ئىشنى ئادەت قىلىۋالغان، ھەتتا ئاشكارا قىلىدىغان دەرىجىگە يەتكەن ئىدى. ئۇلار مېھمانلارنىڭ كەلگەنلىكىنى ئاڭلاپلا، ھېچقانداق ئۇيالماي، خۇشاللىق بىلەن ئالدىراپ كەلدى. بۇ ئۇلارنىڭ قەلبىنىڭ قانچىلىك قارىيىپ كەتكەنلىكىنى ۋە ھاياتىي پەرۋەردىگارنىڭ ھۇدۇدىدىن قانچىلىك ئېشىپ كەتكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ قىسسەدىن ئىبرەت ئېلىڭلار. ئاللاھ تائالا بىزنى بۇنداق رەزىل ئەمەللەردىن ساقلىسۇن. گۇناھقا ئالدىراپ ماڭمايلى، بەلكى تەۋبە قىلىپ، ئاللاھقا يېقىنلىشايلى. ھەقىقەتەن ئاللاھ تائالا تەۋبە قىلغۇچىلارنى ۋە پاكلىنىشنى خالايدىغانلارنى دوست تۇتىدۇ. قۇرئان كەرىم بىزگە ئۆتمۈش ئۈممەتلەرنىڭ قىسسىلىرىنى بايان قىلىپ، بىزنى توغرا يولغا يېتەكلەيدۇ. ئۇنداقتا كېلىڭلار، قۇرئاننى كۆپ ئوقۇپ، ئۇنىڭ مەنىلىرىنى چۈشىنىپ، ھاياتىمىزغا تەتبىق قىلايلى. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ قەلبىمىزنى نۇرلاندۇرۇپ، بىزنى سىراتىمۇستەقىمگە يېتەكلىسۇن.