Hijr surasi — Oyat 88

Kalimalarning ma'nolari:

• لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ – ko'zingni tikma, havas bilan qarama.
• أَزْوَاجًا – turli toifalar, guruhlar.
• وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ – qanotingni past tut, ya'ni kamtarlik va muloyimlik bilan munosabatda bo'l.

Tafsir:

Ey Muhammad! Sen bu dunyoning o'tkinchi zavq-shavqatlariga, ularni kofirlarning ayrim toifalariga berib qo'yganimizga havas bilan qarama. Bu narsalar sening nazaringda hech qanday qadr-qimmatga ega emas. Ular faqat sinov va vaqtinchalik matohatdir. Kofirlarning iymon keltirmasliklari va sening da'vatingni yolg'onga chiqarishlari sababli qayg'urma ham. Chunki ularning hidoyati sening qo'lingda emas, balki faqat Allohning irodasidadir. Sen o'z vazifangni ado etding, natija esa Allohning huzuridadir.

So'ngra Alloh taolo Payg'ambarimizga mo'minlar bilan munosabatda bo'lish odobini o'rgatib: "Mo'minlarga nisbatan qanotingni past tut", ya'ni ularga nisbatan kamtarin, yumshoq va rahmdil bo'l, deydi. Ularga o'z mehr-muhabbatingni izhor et, ularning holiga qarab yumshoq muomala qil. Bu yerda "qanotni past tutish" kinoya bo'lib, tavoze' va muloyimlikni anglatadi.

Foydalar:

1. Bu oyat mo'min kishiga dunyo matohatiga havas qilishdan saqlanishni o'rgatadi. Chunki havas qalbni bezovta qiladi va insonni shukr qilishdan chalg'itadi.
2. Diniy da'vatda natija Allohning qo'lida ekanini bilish insonni tushkunlikdan saqlaydi va u o'z vazifasini xolis ado etishga undaydi.
3. Mo'minlarga nisbatan kamtarlik va muloyimlik – Payg'ambarimizning odobi bo'lib, bu ummat birligini mustahkamlaydi va o'zaro mehr-muhabbatni oshiradi.
4. Bu oyat bizga dunyo ne'matlarining haqiqiy qadrini o'rgatadi – ular o'tkinchi, asl qadr esa oxiratda ekanini uqtiradi.