سوره حجر — آيت 88

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ: پنهنجون اکيون نه ڊگهيون ڪر ۽ نه ئي انهن شيءِ ڏانهن ڏس جن تي ٻين جو هٿ آهي، يعني حرص ۽ لالچ سان نه ڏس.
• مَتَّعْنَا: اسان عارضي طور تي فائدو ڏنو ۽ مزو ڏنو.
• أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ: انهن مان ڪيترن ئي قسم جا ماڻهو ۽ گروهه.
• وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ: ۽ انهن تي غم نه ڪر، يعني انهن جي ايمان نه آڻڻ تي افسوس نه ڪر.
• وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ: پنهنجو پَر هيٺ ڪر، يعني نرمي ۽ عاجزي اختيار ڪر.
• لِلْمُؤْمِنِينَ: ايمان وارن لاءِ.

2) تفسير:

اي نبي! پنهنجي نظر انهن دنياوي شين ڏانهن نه وڌاءِ ۽ نه ئي انهن تي لالچ ڪر، جيڪي اسان ڪافرن جي مختلف گروهن کي عارضي طور تي دنيا جي زينت ۾ ڏني آهي. هيءَ هڪ نصيحت آهي ته دنيا جي عارضي شين ڏانهن ڌيان نه ڏنو وڃي ۽ نه ئي انهن جي ڪري پريشان ٿجي. انهن جي ايمان نه آڻڻ تي دل ۾ غم نه ڪر، ڇو ته انهن جي هدايت تنهنجي ذمي ناهي. ۽ مؤمنن سان نرمي، عاجزي ۽ مهربانيءَ سان پيش اچ، انهن سان شفقت ۽ محبت جو برتاءُ ڪر.

3) فائدا ۽ سبق:

• دنيا جي عارضي شين ۽ ڪافرن جي مال ۽ دولت ڏانهن لالچ سان نه ڏسڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هي سڀ عارضي ۽ فاني آهي.
• ڪنهن جي ايمان نه آڻڻ تي پاڻ کي غم ۾ نه وجهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هدايت الله جي هٿ ۾ آهي.
• مؤمنن سان نرمي، عاجزي ۽ محبت سان پيش اچڻ اسلام جي سهڻي تعليم آهي.
• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دنيا جي زينت جي بجاءِ آخرت جي ڪاميابيءَ ڏانهن ڌيان ڏيڻ گهرجي.
• نبي ڪريم ﷺ جي زندگيءَ مان سبق آهي ته سادگي، قناعت ۽ مؤمنن سان شفقت ئي ڪاميابيءَ جو رستو آهي.
• اسلام اهڙو مذهب آهي جيڪو دنياوي لالچ کان بچڻ ۽ انسانيت سان محبت ڪرڻ جي ترغيب ڏئي ٿو.