نحل سۈرىسى — ئايەت 103

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لِسَان: تىل، لۇغەت، ئىبارە قىلىش ئۇسۇلى.
• أَعْجَمِيّ: ئەرەب بولمىغان، ياكى ئەرەبچە راۋان سۆزلىيەلمەيدىغان، تىلىدا پەسەھلىك بولمىغان كىشى.
• يُلْحِدُونَ: بۇ يەردە "مېلىپ قويىدۇ، قارىتىدۇ" دېگەن مەنىدە، يەنى ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ يالغان سۆزىنى بىر ئادەمگە قارىتىپ، شۇنى ئۆزلىرىگە باھانە قىلىدۇ.
• مُبِين: ئوچۇق، روشەن، چۈشىنىشلىك.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قارىتىلغان بىر يالغان سۆزنى رەددىيە قىلىدۇ. مۇشرىكلار: "مۇھەممەدكە قۇرئاننى بىر ئادەم ئۆگىتىۋاتىدۇ" دەپ دەۋا قىلغان. ئاللاھ ئۇلارنىڭ بۇ سۆزىنى بىلىدۇ ۋە ئۇنىڭ يالغانلىقىنى ئېنىق بايان قىلىدۇ. ئۇلار قارىتىۋاتقان كىشىنىڭ تىلى ئەرەبچە ئەمەس، ئەرەبچىنى راۋان سۆزلىيەلمەيدۇ؛ ئەمما قۇرئان بولسا ئەرەبچە، ناھايىتى ئوچۇق، پەسەھ ۋە بەلاغەتلىك. ئەگەر قۇرئاننى ئەرەبچە بىلمەيدىغان بىر ئادەم ئۆگەتكەن بولسا، ئۇنداقتا ئۇنىڭ ئەرەبچە بۇنداق ئوچۇق، مۇكەممەل ۋە ئەقىلنى ھەيران قالدۇرىدىغان شەكىلدە كېلىشى مۇمكىن ئەمەس. بۇ ئايەت قۇرئاننىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغانلىقىغا، ئۇنىڭ ئىنسان تەرىپىدىن ئويدۇرۇپ چىقىرىلمىغانلىقىغا روشەن دەلىلدۇر.

ئىسلامغا چاقىرىش نۇقتىسىدىن ئېيتقاندا، بۇ ئايەت بىزگە قۇرئاننىڭ ئۇلۇغلىقىنى، ئۇنىڭ تىلىنىڭ پەسەھلىكىنى ۋە مەزمۇنىنىڭ چوڭقۇرلۇقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. قۇرئان پەقەت بىر ئادەمنىڭ ئۆگىتىشى بىلەن شەكىللەنگەن كىتاب ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ كەلامىدۇر. ئۇنىڭ ئەرەبچە ئوچۇق ۋە پەسەھ بولۇشى، ھەر قانداق ئادەمنىڭ ئۇنى ئوقۇپ، ئويلىنىپ، ھەقىقەتنى تونۇشىغا يول ئاچىدۇ. شۇڭا، قۇرئاننى ئوقۇغان ھەر بىر كىشى ئۇنىڭ ئىچىدىكى ھىدايەت ۋە نۇرنى ھېس قىلىدۇ. ئاللاھ بىزنى قۇرئاننىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى چۈشىنىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغانلاردىن قىلسۇن.